Nowe przepisy uratują wielu właścicieli studni przed gigantyczną karą. Sejm uchwalił nowelizację

Abolicja dla nielegalnych studni. Kogo dotyczy nowy przepis?

Skala problemu jest większa, niż mogłoby się wydawać — w wielu gospodarstwach studnie powstawały latami, często bez świadomości, że wymagają jakiegokolwiek zgłoszenia. Nowe przepisy mają to uporządkować, a przy okazji zdjąć z właścicieli ciężar finansowy, który dotąd skutecznie zniechęcał do ujawniania takich ujęć. Za uchwaleniem ustawy głosowało 231 posłów, 25 było przeciw, a 176 wstrzymało się od głosu; projekt przygotowali posłowie Koalicji Obywatelskiej, a teraz trafia on pod obrady Senatu.

Na czym polega zwolnienie z opłaty?

Z opłaty legalizacyjnej zwolniony zostanie właściciel studni, która do dnia wejścia ustawy w życie nie została zgłoszona albo nie miała wymaganego pozwolenia wodnoprawnego — pod warunkiem że do końca 2027 roku złoży kompletny wniosek o jej legalizację.

Taka osoba nie będzie też podlegać karze za wcześniejsze wykopanie studni bez pozwolenia ani za pobór z niej wody. Dotąd bywało z tym różnie — głośnym przykładem była sprawa rolnika, na którego nałożono 100 tys. zł kary za czerpanie wody ze studni, bo woda w niej należała już do Skarbu Państwa. Trzeba zaznaczyć, że ustawa wejdzie w życie 14 dni po jej ogłoszeniu, więc dokładny początek biegu terminu zależy od dalszych etapów legislacji.

Warto zauważyć, że ustawodawca celowo odciął możliwość nadużyć. Zwolnienie obejmuje wyłącznie studnie istniejące w momencie wejścia przepisów w życie — ma to zapobiec legalizowaniu ujęć wykopanych już po starcie abolicji. Co istotne, nowe regulacje obejmą również postępowania wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia ustawy w życie.

Skąd wzięła się data graniczna?

Pierwotnie projekt przewidywał, że na złożenie wniosku będzie czas tylko do końca września 2027 roku. Termin wydłużono jednak do końca grudnia 2027 — w wyniku poprawki Konfederacji, którą pozytywnie zaopiniowała sejmowa komisja, a także wnioskodawcy z KO oraz przedstawiciele rządu.

Co to znaczy w praktyce dla rolników i gospodarstw?

Najwięcej do zyskania mają rolnicy i właściciele gospodarstw, bo to ich nowe przepisy dotyczą przede wszystkim. Konkret wygląda tak: jednorazowe pominięcie opłaty 6,6 tys. zł plus zdjęcie ryzyka kary, która w skrajnym wariancie mogła sięgnąć miliona złotych. Dla przeciętnego gospodarstwa to różnica między formalnością a poważnym wydatkiem. Bez abolicji nadal obowiązywałby twardy limit poboru wody ze studni, którego przekroczenie potrafiło skończyć się dotkliwymi karami.

Co można zrobić, by skorzystać w przyszłości z abolicji?

Warto zacząć od ustalenia, czy studnia w ogóle wymagała formalności — budowa ujęcia do 30 metrów głębokości wymaga zgłoszenia. Ważne jest też sprawdzenie, czy gospodarstwo mieści się w tzw. zwykłym korzystaniu z wód, ponieważ pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane, jeśli pobór nie przekracza 5 tys. litrów na dobę średniorocznie na potrzeby własnego gospodarstwa. Tu warto pamiętać, że samo posiadanie ujęcia bywa traktowane jak opłata za korzystanie ze środowiska, gdy przekroczone zostają ustawowe progi.

W sytuacji, gdy studnia jest głębsza albo pobór wyższy, niezbędne staje się uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego — a wcześniej często także dopełnienie formalności na działce, o których łatwo zapomnieć.

Podstawa prawna / źródło

Nowelizacja ustawy — Prawo wodne, uchwalona przez Sejm w piątek (projekt poselski Koalicji Obywatelskiej); ustawa skierowana do Senatu. Informacja na podstawie depeszy PAP.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj