- Bezprawnik -
- Zagranica -
- Sąd: niemieckie kontrole na granicy z Polską były bezprawne. Ale dowód i tak trzeba zabrać
Sąd: niemieckie kontrole na granicy z Polską były bezprawne. Ale dowód i tak trzeba zabrać
Przejechał most ze Zgorzelca do Görlitz, jak robi to niemal codziennie. Tym razem niemiecka policja zażądała dowodu i zajrzała do jego auta. Sąd w Dreźnie uznał te czynności za bezprawne. Jeśli jednak wybieramy się na jarmark do Niemiec, dokument nadal trzeba zabrać.
W busie znaleźli tylko rower. Kontrola na granicy skończyła się w sądzie
Polak mieszka w Görlitz, a po drugiej stronie Nysy Łużyckiej ma rodzinę. 25 września 2024 r., tuż po przejechaniu mostu, funkcjonariusze zatrzymali jego busa z przyciemnianymi szybami. W środku był tylko rower.
Druga sprawa zaczęła się w maju 2026 r. na autostradzie A17. Pewien Niemiec wracał z Pragi autobusem zastępczym, który kursował zamiast pociągu. Policja zatrzymała autobus na parkingu przy granicy i sprawdziła dokumenty wszystkich pasażerów. Obaj mężczyźni zaskarżyli kontrole. Sąd rozpoznał skargi na zakończone już czynności, bo przy tak regularnych podróżach ryzyko kolejnej kontroli było realne.
Ile razy Niemcy mogą przedłużać kontrole graniczne w Schengen?
12 listopada sąd uznał zakwestionowane kontrole tożsamości i przeszukanie auta za bezprawne. W przypadku polskiej granicy chodziło o przedłużenie obowiązujące od czerwca do grudnia 2024 r. Sprawa z autostrady A17 dotyczyła okresu od marca do września 2026 r. na granicy z Czechami.
Niemcy mogą złożyć apelację, a na pisemne uzasadnienia trzeba jeszcze poczekać. Wiadomo jednak, o co strony się spierały. Berlin wskazywał na utrzymującą się presję migracyjną, a skarżący kwestionowali, czy przy kolejnych przedłużeniach wciąż można mówić o nagłym zjawisku.
W Schengen przywrócenie kontroli na granicy wewnętrznej ma być ostatecznością. Przy przewidywalnym, poważnym zagrożeniu można je przedłużać najwyżej o pół roku za jednym razem, łącznie co do zasady do dwóch lat. W szczególnych okolicznościach przepisy pozwalają wydłużyć ten okres do trzech lat. Czy taką sytuację przeżywamy obecnie? Nie sądzę.
Komisja Europejska też pytała o sens niemieckich kontroli
Komisja Europejska zadała w zasadzie to samo pytanie, i to już w czerwcu tego roku. Z niemieckich zgłoszeń nie wynikało, dlaczego potrzeba akurat pół roku kontroli i dlaczego mają one obejmować wszystkie granice lądowe. Komisja zaleciła ich stopniowe wygaszanie, wskazując m.in. na wyrywkowe kontrole policyjne w rejonie granicy i ściślejszą współpracę służb.
Na razie w unijnym wykazie niemieckie kontrole widnieją do 15 marca 2027 r. Berlin uzasadnia obecne przedłużenie m.in. nieuregulowaną migracją, przemytem ludzi i obciążeniem systemu azylowego. W drodze powrotnej też możemy zostać skontrolowani. Polska prowadzi własne kontrole na granicy z Niemcami do 30 marca.
Sam za każdym razem mam „przyjemność” kontroli, gdy jadę Flixbusem na lotnisko w Berlinie. Nie ukrywam, nie jest to jakaś bardzo czasochłonna czynność, ale przydałby się powrót do normalności, czyli do braku kontroli. Strefa Schengen to jedna z najlepszych rzeczy, jakie przytrafiły się Europie, i szkoda z niej rezygnować. Do tego zawsze dochodzi jakaś niepewność, że być może tym razem coś pójdzie nie tak i będziemy stać dłużej na granicy, przez co np. ledwo zdążymy na samolot. Jeszcze mi się to nie zdarzyło, ale wolałbym w ogóle tego nie doświadczyć.
Na jarmark w Niemczech z dowodem w kieszeni
Już zaraz zaczną się wyjazdy na jarmarki do Niemiec, które zresztą serdecznie polecam. Czy jedziemy autem, czy autokarem, miejmy przy sobie ważny fizyczny dowód osobisty albo paszport. Przeterminowany dowód osobisty nie wystarczy. Własny dokument musi mieć również dziecko. Może to być dowód osobisty dla dziecka albo paszport. Czy tego chcemy, czy nie, granice między krajami UE to nie tylko linia na mapie. Przynajmniej jeszcze.
I rzecz bardzo ważna, bo niektórym zdarza się o niej zapomnieć. Choć mObywatel został zrównany z plastikowym dowodem, prawo jazdy i mDowód w telefonie nie zastępują dokumentu podróży. Musimy mieć fizyczne wersje dokumentów. Na przejściu stosujmy się do poleceń funkcjonariuszy i miejmy dokument pod ręką, żeby szybko go okazać. Pilnujmy go też w jarmarkowym tłumie, bo zgubiony dowód lub prawo jazdy za granicą potrafi skutecznie zepsuć wyjazd.
Jeżeli zaś mamy zastrzeżenia do samej kontroli po niemieckiej stronie, zapiszmy miejsce, godzinę i przebieg zdarzenia. Bundespolizei przyjmuje skargi przez specjalny formularz.
