- Bezprawnik -
- Firma -
- Mało wam było KSeF? Fiskus czeka na pliki JPK CIT
Mało wam było KSeF? Fiskus czeka na pliki JPK CIT
Kolejny rok przynosi nam kolejne obowiązki podatkowe. Tym razem chodzi o konieczność przekazywania ksiąg rachunkowych w formacie JPK CIT. Duża część firm nie jest gotowa. Ok. 32% z nich jako jedno z najważniejszych wyzwań wskazuje równoległe wdrażanie KSeF.
JPK CIT to kolejny etap uszczelniania systemu podatkowego
Ustawodawca nie ustaje w dążeniu do uszczelnienia systemu podatkowego i wprowadzenia totalnej kontroli wszelkiej możliwej dokumentacji księgowej. Nic dziwnego, że kontrole podatkowe od lat są zmorą polskich firm. Główną "gwiazdą" roku 2026 okazał się Krajowy System e-Faktur. Nie jest jednak jedyną zaplanowaną na ten rok księgową nowalijką.
Równolegle przedsiębiorcy muszą wdrażać JPK CIT. Cóż tym razem wymyślili nam rządzący? Chodzi o obowiązek przekazywania ksiąg rachunkowych w tym właśnie formacie. Sprowadza się on do prawidłowego zastosowania struktur logicznych JPK_KR_PD oraz JPK_ST_KR. Pierwsza z nich to właśnie księgi rachunkowe, drugi zaś to ewidencja firmowych środków trwałych.
Ten konkretny nowy obowiązek ma dość specyficzny charakter. Prezydent podpisał w czerwcu ustawę opóźniającą jego wejście w życie. Właściwe pliki w formacie .xml będzie trzeba przesłać do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego lub obrotowego. Przy czym ustawodawca zainteresowany jest danymi za wcześniejsze lata podatkowe.
Kogoś dziwi, że trzeba było uchwalić specjalną ustawę, która by nieco przesuwała wejście w życie nowego obowiązku?
Harmonogram JPK CIT: kogo i kiedy obejmie obowiązek
Obowiązek raportowania JPK CIT jest wrażany w podobny sposób do KSeF. Najpierw objął największe spółki, które osiągają przychody powyżej 50 mln euro oraz podatkowe grupy kapitałowe. Pierwsze raporty JPK_KR_PD złożą w tym roku za okresy rozpoczynające się po 31 grudnia 2024 r. Minister Finansów łaskawie zwolnił je obowiązku przesyłania struktury JPK_ST_KR za minione lata.
Następny etap obejmuje od 1 stycznia podatników CIT oraz spółki niebędące osobami prawnymi, które są już zobowiązane do przesyłania plików JPK_V7M, a więc deklaracje czynnych podatników VAT.
Na koniec od przyszłego roku obowiązek przesyłania plików JPK CIT obejmie wszystkich pozostałych podatników CIT. Będą musieli raportować okresy po 31 grudnia 2026 r., tym samym prześlą pierwsze pliki w 2028 r.
Jeżeli komuś brzmi to jak kompletny chaos, to ma dużo racji. Specjalna ustawa opóźniająca wprowadzenie nowych obowiązków była potrzebna nie bez powodu. Polska znowu wyrwała się przed szereg z tempem szczegółowego raportowania CIT. Równocześnie nasze przedsiębiorstwa nie są gotowe.
Gotowość firm na JPK CIT: prawie 60 proc. nie zdąży na czas
Historia lubi się powtarzać także w przypadku wprowadzania nowych obowiązków księgowo-sprawozdawczych. Jak źle wygląda sytuacja? Odpowiedź na to pytanie znajdziemy w najnowszym raporcie Grant Thorton "Gotowość firm na JPK CIT". Najważniejsza teza płynąca z opracowania nie napawa optymizmem: 59,9% firm wciąż nie jest dostatecznie przygotowanych na zmiany wynikające z JPK CIT.
Pełne przygotowanie w czerwcu 2026 roku zadeklarowało zaledwie 2,4% badanych firm. "Dużą, ale niepewną" gotowość wykazuje 37,8% badanych przedsiębiorstw. 13,4% respondentów zadeklarowało, że nawet nie zaczęło przygotowań. Reszta albo plasuje się gdzieś pomiędzy, albo sama nie jest pewna stanu swojej gotowości.
Na szczególną uwagę zasługują przyczyny opóźnień. Mamy rzecz jasna do czynienia z dość skomplikowaną materią, która znowu wymusza poważne zmiany organizacyjne w firmowej księgowości. Słowem kluczowym jest jednak "znowu".
Równoległe wdrożenie KSeF spowolniło przygotowania do JPK CIT
32% badanych firm jako największe wyzwanie we wdrażaniu CIT wskazało "natłok zmian księgowych (równoległe wdrożenie KSeF)". Nie ma żadnych wątpliwości, że przeprowadzanie dwóch ważnych i trudnych reform księgowych naraz to przepis na katastrofę. Przypomnijmy, że obowiązkowy KSeF od kwietnia 2026 objął zdecydowaną większość podatników VAT, a wcześniej dała o sobie znać pułapka terminów w KSeF, o której wielu przedsiębiorców zwyczajnie zapomniało.
Co ciekawe, w styczniu 2026 r. na wdrażanie KSeF jako najpoważniejszą przeszkodę wskazywało 42% respondentów. Spadek można bardzo łatwo wyjaśnić. Przedsiębiorcy uporali się w końcu z e-fakturowaniem i teraz mogą zająć się na spokojnie JPK CIT.
Spośród innych potencjalnych niedomagań możemy wyróżnić problem z dostosowaniem systemu księgowego po stronie firmy wskazywane przez 23% firm. 12% wskazało na brak dostatecznej wiedzy o przepisach dotyczących JPK CIT.
Skutki JPK CIT: więcej pracy w księgowości i większe ryzyko kontroli
Jako potencjalne skutki zmian 42% przedsiębiorców wskazało dodatkowe zwiększenie obciążeń zespołów finansowo-księgowych, natomiast 26% respondentów spodziewa się zwiększenia ryzyka kontroli podatkowej w firmie. Obawa jest jak najbardziej uzasadniona — dzięki danym spływającym z JPK i e-faktur skarbówka skontroluje przedsiębiorcę od razu, często jeszcze zanim w ogóle się z nim skontaktuje.
JPK PIT: PKPiR i ewidencja przychodów też trafią do fiskusa
Ustawodawca nie przepuści także przedsiębiorcom będącymi podatnikami PIT, którzy nie prowadzą spółek. Jeżeli ktoś myśli, że to koniec, to mam dla niego złe wieści. Równocześnie z nowymi zasadami raportowania CIT wdrażane są analogiczne rozwiązania dotyczące podatku PIT. Mam na myśli struktury logiczne JPK_PKPIR, JPK_EWP oraz JPK_ST.
Na celowniku ustawodawcy znalazły się Podatkowe Księgi Przychodów i Rozchodów oraz Ewidencje Przychodów. Do tego dochodzi oczywiście osobna struktura na ewidencję środków trwałych.
Podatnicy PIT zobowiązani przesyłać pliki JPK_V7M zostali objęci obowiązkiem od 1 stycznia 2026 r. Pozostali przedsiębiorcy będący podatnikami PIT będą włączeni do systemu od 1 stycznia 2027 r. Dotyczy to także osoby zobowiązane do składania pliku JPK_V7K.
zobacz więcej:
