1. Bezprawnik -
  2. Finanse -
  3. Polska przekroczyła 60 proc. zadłużenia według UE. Obieramy kurs na Grecję?

Polska przekroczyła 60 proc. zadłużenia według UE. Obieramy kurs na Grecję?

Polska coraz szybciej się zadłuża. Według unijnej metodologii dług publiczny naszego kraju przekroczył już 60 proc. PKB, choć według krajowych wyliczeń wciąż pozostaje poniżej konstytucyjnego limitu. Niepokojące są również prognozy Komisji Europejskiej, która przewiduje dalszy wzrost zadłużenia i jeden z najwyższych deficytów w całej Unii. Czy rzeczywiście grozi nam grecki scenariusz?

Według Konstytucji państwowy dług publiczny nie może przekraczać 60 proc. PKB

Konstytucja ogranicza możliwość zaciągania pożyczek, które doprowadziłyby do przekroczenia określonego limitu długu publicznego. Art. 216 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej mówi wyraźnie:

Nie wolno zaciągać pożyczek lub udzielać gwarancji i poręczeń finansowych, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczy 3/5 wartości rocznego produktu krajowego brutto. Sposób obliczania wartości rocznego produktu krajowego brutto oraz państwowego długu publicznego określa ustawa.

Państwowy dług publiczny nie może więc przekraczać 60 proc. rocznego PKB. Według krajowej metodologii obliczania długu (jeszcze) nie przekroczyliśmy tej granicy.

W unijnej metodologii wyliczania długu przekroczyliśmy już 60 proc. PKB

Co innego, gdy zmierzymy dług publiczny naszego kraju metodą unijną (EDP). Na koniec I kwartału 2026 roku wynosił on 61,6 proc. PKB, a po II kwartale wzrósł do 64,5 proc. PKB, czyli ok. 2,598 bln zł. Według prognozy Komisji Europejskiej na koniec 2026 roku może osiągnąć już 67,7 proc. PKB. Licząc jednak zadłużenie według krajowej definicji państwowego długu publicznego (PDP), koniec II kwartału zamknęliśmy wynikiem 53,3 proc. PKB, czyli ok. 2,148 bln zł.

Niestety zadłużamy się bardzo szybko. Pod koniec 2023 roku, a więc po ośmiu latach rządów PiS-u i jego koalicjantów, dług publiczny (licząc według unijnej metodologii) wynosił 49,7 proc. PKB. W zaledwie ok. 2,5 roku zwiększył się on aż o 14,8 pkt proc.

Jeśli chodzi o deficyt budżetowy, to zawsze była w nim wielka „czarna dziura”, która niestety stale się rozrasta. Pod koniec października 2023 roku wynosił on ok. 36 mld złotych. Trzy lata później deficyt budżetu państwa po pierwszych dziesięciu miesiącach roku wyniósł już 195,2 mld zł, a planowany deficyt na cały 2026 r. to aż 270 mld zł. Według prognoz Komisji Europejskiej Polska ma mieć (pierwszy raz od momentu przystąpienia do UE) w 2027 i 2028 roku najwyższy deficyt w całej Unii Europejskiej.

Ostatnia prognoza KE z 17 listopada 2026 r. przewiduje dla naszego kraju deficyt w wysokości:

  • 7,1 proc. PKB w 2026 r.,
  • 7,1 proc. PKB w 2027 r.,
  • 7,2 proc. PKB w 2028 r.

Z drugiej strony KE i agencje ratingowe wskazują, że Polska ma utrzymać wzrost gospodarczy również w kolejnych latach. Nie da się też ukryć, że Polska już od dawna nie jest biedna.

A może zamiast podwyższać cały czas podatki, zaczniemy wreszcie oszczędzać?

Nie dziwi fakt, że rząd planuje podwyższać kolejne podatki (wystarczy wspomnieć wyższy CIT 22 proc.) i wprowadzać nowe, jak opłata od sprzedaży papierosów i alkoholi, aby ratować budżet państwa. A powinien dziwić.

Zawsze uczono mnie, że gdy w budżecie domowym brakuje pieniędzy, to nie można stale się zapożyczać i wydawać pieniędzy, gdyż doprowadzi to w końcu do finansowej ruiny. Najrozsądniej jest ograniczyć wydatki, aby „wyjść na prostą”. Niestety za mojego życia nikt nie wypróbował tej, zdawałoby się banalnej, metody w skali makro, a więc w skali całego kraju. Coś takiego widzę teraz w samym Krakowie, w którym nowy prezydent Łukasz Gibała obcina (jego zdaniem) zbędne wydatki. Jeszcze przed wyborami pisaliśmy, że nowy prezydent Krakowa odziedziczy bombę. Jak ostatnio chwalił się w social mediach, dzięki temu projekt budżetu na 2027 rok zakłada deficyt aż o 350 mln zł mniejszy niż na 2026 rok i ma on wynieść 950 mln zł. Zachowując takie tempo, deficyt Krakowa mógłby zniknąć w zaledwie trzy lata.

Jako państwo rozdajemy pieniądze na prawo i lewo, choć w skarbcu brak pieniędzy. Przy okazji rośnie na nowo inflacja, która była dotąd znakiem rozpoznawczym ostatniej kadencji PiS-u. Według Komisji Europejskiej inflacja w Polsce wzrośnie w przyszłym roku z 3,3 do 4,4 proc., a tempo wzrostu PKB spowolni z 3,5 do 2,7 proc. Część komentatorów apeluje zresztą: skończmy z tą fiksacją na punkcie wzrostu PKB.

Czy grozi nam grecki scenariusz? Zdania są podzielone. Z jednej strony mamy własny bank centralny i własną walutę, a więc nie jesteśmy uzależnieni od euro i Brukseli, dzięki czemu możemy prowadzić niezależną politykę pieniężną. Mamy też silniejszą gospodarkę niż Grecja przed kryzysem. Z drugiej strony niepokoi szybko rosnący dług publiczny i coraz wyższe koszty jego obsługi. Najgorsze jednak jest to, że według wyliczeń KE (opublikowanych w raporcie Debt Sustainability Monitor) dług publiczny naszego kraju może, przy utrzymaniu obecnych założeń dotyczących polityki fiskalnej, przekroczyć nie 60, lecz aż 100 proc. PKB już w okolicach 2036 roku.

Obserwuj nas w Google Discover
Google Discover
Podobają Ci się nasze treści?
Google Discover