- Bezprawnik -
- Prawo -
- Ojciec porzucił rodzinę, a teraz macocha chce pozbawić cię spadku. Czy może to zrobić?
Ojciec porzucił rodzinę, a teraz macocha chce pozbawić cię spadku. Czy może to zrobić?
Ojciec porzucił cię w dzieciństwie, a teraz jego druga żona próbuje odciąć cię od majątku? Słyszysz: „Nic ci się nie należy”. Nie daj się zastraszyć. Nawet jeśli relacje były trudne albo nie było ich wcale, przepisy chronią dzieci z pierwszego małżeństwa.
Macocha nie zawsze ma narzędzia pozwalające wykluczyć cię ze spadku.
Obowiązki rodzica wobec dziecka według Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego
Zgodnie z art. 95 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice mają prawo i obowiązek sprawować pieczę nad osobą i majątkiem dziecka oraz troszczyć się o jego wychowanie. Art. 113 § 1 k.r.o. precyzuje, że utrzymywanie kontaktów z potomkiem to nie tylko prawo, ale i obowiązek. Gdy rodzic rezygnuje z obecności w życiu dziecka, drastycznie ogranicza szanse na zbudowanie z nim relacji.
W sprawach związanych z pobytem rodzica w domu pomocy społecznej jak najbardziej możliwe jest zwolnienie z opłat za DPS (na podstawie art. 64 pkt 7 ustawy o pomocy społecznej). Biologiczna więź nie może być bezwzględnym uzasadnieniem dla finansowego obciążania potomka, o którego rodzic nie dbał.
Niegodność dziedziczenia – czy macocha może pozbawić cię spadku
Macocha, szukając sposobu na wyeliminowanie cię z podziału majątku, może straszyć pozwem o uznanie cię za niegodnego dziedziczenia, mimo że nie zawsze ma ku temu solidne argumenty. O niegodności dziedziczenia orzeka sąd. Katalog przesłanek zawiera art. 928 k.c.
Przesłanki niegodności dziedziczenia z art. 928 Kodeksu cywilnego
Kiedy można uznać spadkobiercę za niegodnego? Gdy:
- umyślnie dopuścił się ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy,
- podstępem lub groźbą nakłonił spadkodawcę do sporządzenia lub odwołania testamentu albo w taki sam sposób przeszkodził mu w dokonaniu jednej z tych czynności,
- umyślnie ukrył lub zniszczył testament spadkodawcy, podrobił lub przerobił jego testament albo świadomie skorzystał z testamentu przez inną osobę podrobionego lub przerobionego,
- uporczywie uchylał się od obowiązku alimentacyjnego wobec spadkodawcy,
- uporczywie uchylał się od obowiązku sprawowania nad nim pieczy.
Skoro ojciec porzucił cię w dzieciństwie i nie szukał kontaktu, trudno zarzucić ci, że to ty uchylałeś się od opieki nad nim. Brak więzi wynikający z winy rodzica nie stanowi podstawy do uznania dziecka za niegodnego dziedziczenia.
Co, jeśli sąd uzna cię za niegodnego dziedziczenia
Art. 928 § 2 k.c. wskazuje, że osoba niegodna traktowana jest tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku. Ale nawet gdyby sąd uznał cię za niegodnego, na tym sprawa się nie zakończy. W twoje miejsce po spadek wejdzie twoje dziecko. Niegodność dziedziczenia ma bowiem charakter osobisty.
Warto też pamiętać o instytucji przebaczenia (art. 930 k.c.) – spadkobierca nie może zostać uznany za niegodnego, jeżeli spadkodawca mu przebaczył.
Ojciec przepisał majątek za życia, abyś nic nie dostał? Zostaje zachowek
Częstym manewrem w trudnych relacjach rodzinnych jest przepisywanie majątku za życia. Ojciec mógł przekazać mieszkanie, samochody i pieniądze macosze w drodze darowizny, by w chwili jego śmierci konto świeciło pustkami. Czy to zamyka ci drogę do pieniędzy? Absolutnie nie. Z pomocą przychodzi zachowek po ojcu.
Art. 991 § 1 k.c. przyznaje roszczenie o zachowek dzieciom spadkodawcy, które byłyby powołane do spadku z ustawy, o ile nie doszło do wydziedziczenia uprawnionego do zachowku. Zachowek opiewa na połowę wartości udziału, który przypadłby ci przy dziedziczeniu ustawowym (a jeśli jesteś trwale niezdolny do pracy albo małoletni – na dwie trzecie tej wartości).
Darowizny dla drugiej żony a zachowek
Przy obliczaniu zachowku nie uwzględnia się zapisów zwykłych i poleceń, natomiast dolicza się do spadku darowizny oraz zapisy windykacyjne dokonane przez spadkodawcę. Jeżeli ojciec oddał cały majątek np. drugiej żonie albo córce lub synowi z drugiego małżeństwa, będziesz mógł żądać zapłaty od nich – tak działa zachowek, gdy zmarły podarował majątek za życia.
zobacz więcej:
