Intercyza a spadek. Czy rozdzielność majątkowa może wpłynąć na dziedziczenie po zmarłym małżonku?

Wprowadzenie rozdzielności majątkowej jest coraz częściej spotykanym rozwiązaniem wśród małżonków. Jeszcze kilkanaście lat temu intercyza (w jej potocznym rozumieniu) kojarzyła się raczej negatywnie. Dziś, w dobie popularności bardziej partnerskiego podziału obowiązków nie budzi już takich kontrowersji. Co więcej, wydaje się, że dla młodszego pokolenia rozdzielność majątkowa jest naturalnym rozwiązaniem. Mimo wszystko warto pamiętać, że nasze prawo w dalszym ciągu preferuje małżeńską wspólność majątkową. Taki właśnie ustrój powstaje domyślnie po zawarciu związku małżeńskiego. Jeżeli małżonkowie chcą kwestię rozdziału majątku uregulować inaczej, niezbędne jest zawarcie odrębnej umowy. Właśnie taką umowę określa się mianem intercyzy.

O ile rozdzielność majątkowa jest najczęściej wybieranym ustrojem w przypadku zawierania intercyzy, tak warto pamiętać, że możliwości jest więcej. Niemniej jednak taki właśnie cel najczęściej przyświeca małżonkom. Rozdzielność majątkowa oznacza, że małżonkowie nie tworzą jednego wspólnego majątku, a dwa odrębne. Oznacza to, że w takim przypadku ślub nie powoduje żadnych skutków w sprawach majątkowych (ale tylko majątkowych) małżonków. Zasadne jest pytanie, czy intercyza ma jakikolwiek wpływ na dziedziczenie po zmarłym małżonki.

Intercyza a spadek

Odpowiedź na tak postawione pytanie jest krótka. Nie. Intercyza nie ma żadnego wpływu na dziedziczenie po zmarłym małżonku. Dziedziczenie ustawowe wygląda dokładnie tak samo w przypadku wspólności, jak i rozdzielności majątkowej. Małżonek zawsze dziedziczy w pierwszej grupie spadkowej, tak samo, jak dzieci spadkodawcy. Przypadające im części majątku są równe z tym zastrzeżeniem, że część przypadająca małżonkowi nie może być niższa, niż 1/4 spadku. Intercyza jest sposobem na kształtowanie relacji majątkowych za życia małżonków. Z tego powodu nie jest w ogóle brana pod uwagę przy rozpatrywaniu spraw spadkowych.

Intercyza nie jest również brana pod uwagę w przypadku, jeżeli zmarły pozostawił testament. W takim przypadku dla dziedziczenia znaczenie mają postanowienia zawarte przez zmarłego w tym dokumencie. Testament a intercyza również nie jest połączeniem, które wyłącza prawa małżonka spadkodawcy. Nawet jeżeli wolą spadkodawcy było to, aby małżonek po nim nie dziedziczył, takiemu małżonkowi przysługuje prawo do zachowku. Ponownie - intercyza zawarta za życia nie ma żadnego wpływu na istnienie tego prawa.

Polski kodeks cywilny przewiduje jednak i taką możliwość, aby całkowicie wyłączyć małżonka z dziedziczenia. Wymaga to jednak zawarcia umowy o zrzeczenie się dziedziczenia. Skutki takiej umowy rozciągają się również na zstępnych zrzekającego się (chyba, że postanowiono inaczej). Taką umowę trzeba jednak zawrzeć w formie aktu notarialnego. Zrzeczenie się dziedziczenia nie ma jednak najmniejszego związku z ewentualną intercyzą.