Szef kazał ci zdjąć kolczyki do pracy? Sprawdź, czy ma do tego prawo

Piercing coraz bardziej akceptowalny, ale pracodawcy pozostają bastionem konserwatyzmu

Jedni je uwielbiają, inni wręcz przeciwnie. Piercing może się okazać zarzewiem sporu pomiędzy pracownikiem i pracodawcą. Sam wyznaję zasadę, że to nie moja sprawa, co ktoś robi ze swoim życiem, ciałem i wyglądem. Zdaję sobie jednak sprawę z tego, że może się ona nie sprawdzić w biznesie.

W społeczeństwie zdarzają się osoby mające określone wyobrażenie o akceptowalnym społecznie wyglądzie innych. Mogą to być nasi współpracownicy, kontrahenci albo klienci, których staramy się pozyskać lub utrzymać.

Wyobraźmy więc sobie młodego człowieka, który postanowił nosić liczne kolczyki w ustach, co nadaje mu dość niepokojący wygląd. Szef każe mu ich nie zakładać do pracy pod groźbą enigmatycznego „wyciągnięcia konsekwencji". Czy ma do tego prawo?

Ingerencja w wygląd pracownika to konflikt wartości: wyrażanie siebie kontra interes pracodawcy

Tak się składa, że przedsiębiorcy jak najbardziej mogą ingerować w ubiór swoich pracowników w trakcie wykonywania obowiązków służbowych. Zgodnie z art. 104(1) §1 pkt 1) kodeksu pracy:

Regulamin pracy, określając prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników związane z porządkiem w zakładzie pracy, powinien ustalać w szczególności:

Przepis ten pozwala nam na wprowadzenie w regulaminie pracy określonego dress code w miejscu pracy. Ktoś mógłby powiedzieć, że przecież nie tylko nie odnosi się on bezpośrednio do kolczyków, to jeszcze wspomina wyłącznie o odzieży i obuwiu roboczym. Warto więc zauważyć, że katalog praw i obowiązków ustalanych w regulaminie pracy ma charakter otwarty.

W praktyce mamy do czynienia z kolizją obowiązków pracodawcy oraz pracownika. Szef musi stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pracowników oraz wyników ich pracy, a także wpływać na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.

Pracownik z kolei powinien wykonywać zgodne z prawem i umową o pracę polecenia swojego pracodawcy, a także dbać o dobro zakładu pracy i przestrzegać wspomnianych wyżej zasad współżycia społecznego.

Firma dbająca o „poważny" wizerunek ma prawo egzekwować pasujący dress code

Oznacza to tyle, że jeśli w przypadku określonego stanowiska wygląd pracownika ma znaczenie, to przedsiębiorca może w tej kwestii stawiać wymagania mieszczące się w granicach zdrowego rozsądku.

Kolczyki pracownika mogą naruszać dobro firmy wtedy, gdy taka osoba pracuje z klientem. Nie bez powodu wspominałem wcześniej o braku konsensusu społecznego co do odbioru piercingu.

Co mówią badania opinii publicznej

Dostępne badania opinii publicznej wskazują pewne uniwersalne tendencje: młodzi mają bardziej pozytywny stosunek do tego zjawiska, a osoby starsze częściej miewają negatywny. Przy czym ogólna tolerancja w społeczeństwie systematycznie rośnie. Przekłuwanie uszu zaś stanowi obecnie powszechnie akceptowany standard.

Przedsiębiorca, któremu zależy na określonym wizerunku firmy, może dojść do wniosku, że pracownik wyrażający siebie poprzez intensywny piercing może temu wizerunkowi zaszkodzić, jeśli akurat spotyka się z klientami. Może więc kazać pracownikowi zdejmować kolczyki w pracy, a ten powinien uczynić zadość życzeniu swojego szefa.

Czego przedsiębiorcy nie wolno, to ingerowanie w wygląd pracownika wyłącznie z powodu własnych odczuć estetycznych całkowicie oderwanych od konkretnych potrzeb firmy. W skrajnych przypadkach takie działanie mogłoby zostać uznane za przejaw dyskryminacji w prawie pracy.

Zakaz noszenia kolczyków może wynikać z firmowych zasad BHP

Co w sytuacji, gdy pracownik nie chce się podporządkować? Po jakimś czasie ignorowanie obiektywnie uzasadnionego polecenia pracodawcy przeradza się w „ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych". Jest to jedna z przesłanek pozwalająca na rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, a więc na zastosowanie tzw. dyscyplinarki. Warto przy tym pamiętać, że również w drugą stronę istnieje konstrukcja ciężkiego naruszenia obowiązków wobec pracownika.

To nie koniec. W rozważaniach na temat kolczyków pracownika powinniśmy jeszcze uwzględnić przepisy BHP. Zapewnienie bezpieczeństwa i higieny pracy również stanowi jeden z najważniejszych obowiązków pracodawcy. Są rodzaje działalności, w których wszelkiego rodzaju biżuteria staje się niepożądana nie ze względów estetycznych, ale dlatego, że potencjalnie może być niebezpieczna dla samego pracownika albo innych osób.

Szczególnie restrykcyjna branża spożywcza

Być może istnieje ryzyko zahaczenia o takie kolczyki firmowych maszyn w pracy. Może nawet wykorzystujemy w pracy elektromagnesy albo otwarte linie elektryczne. W grę wchodzą także wyśrubowane normy sanitarne w branży spożywczej, gastronomii oraz szeroko rozumianej branży medycznej.

Jeśli żadnego ryzyka nie ma, to przedsiębiorca nie powinien ingerować w wygląd swoich pracowników. To istotne, bo prawo wskazuje również, kiedy pracownik może odmówić wykonania polecenia — dotyczy to poleceń sprzecznych z prawem lub niezwiązanych z pracą. O tym, czy na danym stanowisku istnieją jakieś ograniczenia w noszeniu kolczyków, co do zasady decyduje treść stanowiskowej instrukcji BHP.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj