„Kwadrans na kawę” to nie wszystko. Niektórzy mają w pracy nawet 1,5 godziny przerwy

Przerwa w pracy według Kodeksu pracy – ile minut przysługuje pracownikowi?

Podstawowe zasady dotyczące przerwy w pracy określa art. 134 Kodeksu pracy. Jeżeli dobowy wymiar czasu pracy pracownika wynosi co najmniej sześć godzin, ma on prawo do przerwy trwającej co najmniej 15 minut. Gdy pracuje dłużej niż dziewięć godzin dziennie, przysługuje mu dodatkowa przerwa wynosząca co najmniej 15 minut. Z kolei przy czasie pracy przekraczającym 16 godzin pojawia się prawo do kolejnej przerwy o takim samym minimalnym wymiarze. Wszystkie te przerwy są wliczane do czasu pracy. Przerwa musi przypadać w trakcie pracy, więc nie można jej wykorzystać, by przyjść później albo wyjść wcześniej.

Przerwa w pracy przy 8 godzinach i dłuższych zmianach – kto decyduje, kiedy z niej skorzystać?

W przypadku standardowego, ośmiogodzinnego trybu pracy możemy liczyć wyłącznie na klasyczny „kwadrans na kawę”. Jeśli jednak z naszego stosunku pracy wynikają dłuższe zmiany lub pracujemy w równoważnym systemie czasu pracy, warto pamiętać o prawie do dłuższego wypoczynku. Dodatkowe uprawnienie wynika wprost z przepisów, a nie z dobrej woli przełożonego. Trzeba jednak mieć na uwadze, że w zdecydowanej większości przypadków to nie pracownik decyduje, kiedy może udać się na dodatkową przerwę – organizacja czasu pracy jest zazwyczaj ściśle ustalona przez regulamin obowiązujący w miejscu pracy. Jeśli regulamin milczy w tej kwestii, pracownik może skorzystać z przerwy w dowolnym momencie.

Czy w czasie przerwy można opuścić zakład pracy?

Regulamin ma znaczenie także wtedy, gdy zastanawiamy się, czy w trakcie przerwy wolno opuścić zakład pracy. Według Sądu Najwyższego z płatnej przerwy co do zasady korzysta się w siedzibie pracodawcy albo w miejscu przez niego wskazanym. Jednorazowe wyjście z pracy do sklepu lub na kawę nie powinno kończyć się zwolnieniem, ale notoryczne łamanie regulaminu może prowadzić do kar porządkowych (np. nagany w pracy), a nawet zwolnienia dyscyplinarnego.

Dodatkowa przerwa w pracy dla osoby z niepełnosprawnością – 15 minut na gimnastykę lub wypoczynek

Szczególne uprawnienie przewidziano rzecz jasna dla pracowników z niepełnosprawnością. Zgodnie z art. 17 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych taka osoba ma prawo do dodatkowej, 15-minutowej przerwy przeznaczonej na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Co ważne, czas ten wlicza się do czasu pracy – nie wydłuża on więc dnia pracy. Przerwa przysługuje niezależnie od podstawowej przerwy przewidzianej w Kodeksie pracy i niezależnie od stopnia niepełnosprawności. Sama dodatkowa przerwa nie zależy od długości dnia pracy. Przy dobowym wymiarze pracy wynoszącym co najmniej sześć godzin daje to łącznie 30 minut odpoczynku.

Przerwa na karmienie piersią w pracy – ile przysługuje i na jakich zasadach?

Kolejną grupą, której przysługują szczególne zasady, są pracownice karmiące dziecko piersią. Zgodnie z art. 187 Kodeksu pracy kobieta karmiąca jedno dziecko ma prawo do dwóch przerw po 30 minut każda, jeżeli jej dobowy wymiar czasu pracy przekracza sześć godzin. Gdy pracuje więcej niż cztery, ale nie więcej niż sześć godzin dziennie, przysługuje jej jedna przerwa. Przy pracy krótszej niż cztery godziny przerwy na karmienie nie przysługują.

Karmienie więcej niż jednego dziecka i łączenie przerw

W przypadku karmienia więcej niż jednego dziecka każda z dwóch przerw wynosi 45 minut. Co istotne, przerwy mogą być łączone na wniosek pracownicy – to pozwala na bardzo wygodne z punktu widzenia mamy rozwiązania, takie jak późniejsze rozpoczynanie lub wcześniejsze kończenie pracy. Co równie ważne, wystarczy pisemne oświadczenie o karmieniu piersią – do korzystania z przerwy na karmienie piersią nie jest wymagane zaświadczenie lekarskie.

Przerwa w pracy przy komputerze – 5 minut po każdej godzinie

Dodatkowe zasady obejmują również pracę przy komputerze. Zgodnie z przepisami BHP pracodawca powinien organizować pracę tak, aby po każdej godzinie pracy przy monitorze ekranowym pracownik miał co najmniej pięć minut przerwy w pracy, wliczanej do czasu pracy, albo wykonywał w tym czasie inne zadania, które nie obciążają wzroku i są realizowane w innej pozycji ciała. Prawo to dotyczy osób, które korzystają z monitora co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy. W tym wypadku przerwa jest jednak traktowana dość elastycznie – znaczenie mają warunki wykonywania pracy i zasady dotyczące stanowisk komputerowych. Przerwa nie jest także konieczna, gdy praca obejmuje inne czynności, które nie obciążają nadmiernie wzroku.

Przerwa niewliczana do czasu pracy do 60 minut – brzmi dobrze, ale oznacza dłuższy pobyt w pracy

Warto jednak pamiętać, że przede wszystkim dłuższą przerwę może ustanowić sam pracodawca. To rozwiązanie – z oczywistych względów – spotykane dość rzadko i stosowane zwłaszcza w pracy biurowej. Na podstawie art. 141 Kodeksu pracy pracodawca może wprowadzić jedną przerwę niewliczaną do czasu pracy, trwającą maksymalnie 60 minut. Wprowadza się ją w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy albo w umowie o pracę. W tym wypadku trzeba liczyć się z tym, że obecność w zakładzie pracy będzie odpowiednio dłuższa, chyba że ustalone w miejscu pracy zasady wskazują na inne rozwiązania

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj