Home -
Codzienne -
Rozwód i separacja mają duży wpływ na dziedziczenie. I to nawet gdy przed śmiercią małżonka sąd nie wydał prawomocnego orzeczenia

Rozwód i separacja mają duży wpływ na dziedziczenie. I to nawet gdy przed śmiercią małżonka sąd nie wydał prawomocnego orzeczenia

Małżonek należy do kręgu osób, które w przypadku dziedziczenia ustawowego otrzymują spadek w pierwszej kolejności. Są jednak pewne wyjątki. Jeśli nie został spisany testament, a sąd orzekł separację lub rozwód, nie pozostanie to bez wpływu na dziedziczenie. Problemy mogą pojawić się natomiast, gdy wprawdzie toczyło się postępowanie o rozwód czy separację, ale przed wydaniem prawomocnego orzeczenie jeden z małżonków zmarł.

Joanna Majkowska17.07.2020 7:29

Codzienne

17.07.2020 7:29

Joanna Majkowska

redaktor

Nagłówki

Rozwód a dziedziczenie

Dziedziczenie ustawowe określa kolejność, w jakiej członkowie rodziny uprawnieni są do spadku. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego to właśnie małżonek wraz z dziećmi będzie dziedziczył jako pierwszy. Po rozwodzie sytuacja jednak się zmienia. Prawomocne orzeczenie sprawia, że z punktu widzenia prawa spadkowego byli małżonkowie stają się dla siebie obcymi ludźmi. Dawnej żonie czy mężowi nie przysługuje wówczas nawet zachowek. Nic nie stoi natomiast na przeszkodzie, by otrzymał on część majątku na podstawie testamentu.

Separacja a dziedziczenie

Separacja również ma wpływ na dziedziczenie. A przynajmniej w niektórych przypadkach. Warto zacząć od tego, że wyróżniamy dwa rodzaje separacji – faktyczną i formalną. Ta pierwsza ma miejsce, gdy małżonkowie rozstają się i ustaje między nimi więź fizyczna, duchowa i gospodarcza. Nie rodzi natomiast żadnych skutków prawnych i formalnie małżonkowie wciąż pozostają małżeństwem. Inaczej jest w przypadku separacji formalnej orzekanej przez sąd. Prawomocne orzeczenie niesie za sobą daleko idące skutki separacji, także pod względem dziedziczenia. Małżonek zmarłego traktowany jest wówczas tak samo jak przy rozwodzie. Nie jest więc uprawniony do dziedziczenia ustawowego i nie przysługuje mu prawo do zachowku.

Warto natomiast zaznaczyć, że separacja nie jest stanem nieodwracalnym. Na mocy orzeczenia może zostać zniesiona. Jeśli nastąpi to przed śmiercią małżonka, dziedziczenie ustawowe będzie odbywało się na takich zasadach, jakby separacja w ogóle nie miała miejsca.

Gdy separacja lub rozwód nie zostały orzeczone, możliwe jest dziedziczenie

Rozwód jest skuteczny z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Istnieją bowiem przypadki, kiedy sąd nie udzieli rozwodu. Samo rozpoczęcie postępowania nie gwarantuje więc, że małżeństwo rzeczywiście zostałoby rozwiązane, gdyby oboje małżonkowie dożyli wydania prawomocnego orzeczenia. Jeśli więc w momencie śmierci spadkodawcy sprawa rozwodowa była jeszcze w toku albo wyrok się nie uprawomocnił, sąd umorzy postępowanie, a rozwód nie będzie skuteczny. Podobnie jest w przypadku separacji.

Czy to oznacza jednak, że małżonek zmarłego w każdym wypadku będzie dziedziczyć? Niekoniecznie. Pozostali spadkobiercy mają bowiem możliwość wykluczenia takiej osoby z dziedziczenia. Artykuł 940. Kodeksu cywilnego uprawnia ich do złożenia powództwa o wyłączenie od dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od momentu, w którym dowiedzieli się o otwarciu spadku, jednak nie później niż rok od otwarcia spadku. Wyłączenie od dziedziczenia możliwe jest na mocy orzeczenia sądowego w przypadku, gdy spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z winy małżonka i żądanie to było uzasadnione.

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

dziedziczenie,rozwód,spadek,testament,zachowek

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

W tym roku możesz po raz ostatni otrzymać PIT-11. Nadchodzą kolejne zmiany w prawie

12.01.2026 12:23, Edyta Wara-Wąsowska

Co grozi za brak fotelika? Mandat, punkty karne i utrata prawa jazdy

12.01.2026 12:04, Jerzy Wilczek

Influencer marketing rośnie. Dlaczego marki wydają coraz więcej na współprace z twórcami?

12.01.2026 11:55, Mariusz Lewandowski

UOKiK: Zalando i Temu błędnie informowały o promocjach i obniżkach cen

12.01.2026 11:34, Mateusz Krakowski

„Nikt nam nic nie dał”. Tak mówią, a pomijają fakt otrzymania mieszkania od babci

12.01.2026 10:47, Aleksandra Smusz

Ważna zmiana dla właścicieli domów jednorodzinnych. Nowe przepisy wejdą w życie 20 września

12.01.2026 10:02, Edyta Wara-Wąsowska

Nie wydawaj na dietetyka, bo państwo pomoże ci schudnąć. I to zupełnie za darmo

12.01.2026 9:22, Mateusz Krakowski

Koniec z rachunkami za gaz na tysiące złotych. Oto prosty sposób na uczciwe rozliczenia

12.01.2026 8:41, Aleksandra Smusz

Nawet 2500 zł za wywóz śmieci w skrajnych przypadkach. Samorządy mocno podnoszą opłaty

12.01.2026 7:54, Edyta Wara-Wąsowska

Co grozi za niepłacenie abonamentu RTV? Kary, windykacja i jak się bronić

12.01.2026 7:25, Jerzy Wilczek

Państwo zabiera nam już prawie połowę dochodów. Bywało już gorzej

12.01.2026 6:20, Rafał Chabasiński

Nowa broń wymiaru sprawiedliwości. 16 prokuratur tropiących memy o Ukraińcach

12.01.2026 5:16, Igor Czabaj

Kto daje i zabiera prezenty, ten może mieć do tego pełne prawo

11.01.2026 21:34, Rafał Chabasiński

To grozi za palenie śmieciami w piecu. Drony to w tym wypadku nie wszystko

11.01.2026 20:33, Mateusz Krakowski

Czy pracodawca może sprawdzić mój telefon służbowy? Granice kontroli i prawa pracownika

11.01.2026 19:22, Jerzy Wilczek

Były rzecznik przedsiębiorców nie zostawia na KSeF suchej nitki. „Od lutego zamieszanie, od kwietnia załamanie systemu"

11.01.2026 17:48, Mariusz Lewandowski

Pandabuy. Czy zakupy tutaj są legalne i bezpieczne?

11.01.2026 17:27, Mariusz Lewandowski

A mówiłam, by takich mieszkań nie kupować. Otwarta przestrzeń i płacz, że trudno ją ogrzać

11.01.2026 16:29, Aleksandra Smusz

Darowizna od szwagra jednak bez podatku - ale tylko gdy stroną umowy jest też rodzeństwo

11.01.2026 15:19, Joanna Świba

McDonald’s i KFC to już nie jest tanie jedzenie dla studentów. Dzisiaj chyba aspirują do gwiazdki Michelin

11.01.2026 14:22, Miłosz Magrzyk

Darknet zamienia zwykłych ludzi w przestępców. Historia księdza, który handlował fentanylem

11.01.2026 13:33, Igor Czabaj

Mercosur. Czy naprawdę stanowi tak poważne zagrożenie dla polskiego rolnictwa?

11.01.2026 13:23, Igor Czabaj

Ładne mieszkanie za 6 tys. zł za m kw. w centrum Rzeszowa. Kto chętny? Był jednak haczyk

11.01.2026 12:19, Aleksandra Smusz

Wezwanie na świadka w nieznanej sprawie. Co robić i czy trzeba się stawić?

11.01.2026 11:44, Jerzy Wilczek

KNF wlepiła karę ubezpieczycielowi AGRO. Wszystko przez... zbyt tanie OC

11.01.2026 11:00, Marcin Szermański

Polacy w euforii. CBOS odkrył, że żyje się nam całkiem nieźle

11.01.2026 10:19, Igor Czabaj

Zakup działki w 2026 roku. Mniej ofert, wyższe ceny i przepisy, które mogą pokrzyżować plany

11.01.2026 9:24, Mariusz Lewandowski

Mają dobre auta, kurierzy przywożą im jedzenie. Tak żyją lokatorzy mieszkań komunalnych

11.01.2026 8:27, Aleksandra Smusz

Czy hospicjum zabiera emeryturę? Wyjaśniamy, jak naprawdę wygląda finansowanie opieki hospicyjnej

11.01.2026 7:35, Jerzy Wilczek

Wielkie sieci handlowe zacierają ręce. Nocna prohibicja to dla nich żyła złota

11.01.2026 6:40, Jerzy Wilczek