Wyższa stawka podatku dla części samozatrudnionych. MF przygotowało projekt

Kogo obejmie wyższa stawka ryczałtu? Lista jest dłuższa, niż się wydaje

Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że to zmiana dla wąskiej grupy. W praktyce mowa o tysiącach jednoosobowych działalności. W gronie potencjalnie zainteresowanych znajdą się m.in. freelancerzy, szkoleniowcy, doradcy, pośrednicy, część specjalistów IT czy osoby świadczące usługi edukacyjne. Wspólny mianownik jest jeden: prowadzą firmę w pojedynkę i przez cały rok nie mają na pokładzie ani jednego pracownika na pełny etat. To kolejny po wcześniejszych sporach interpretacyjnych sygnał, że szykuje się wzrost obciążeń dla samozatrudnionych.

Dlaczego resort finansów chce zmian?

Ministerstwo tłumaczy logikę zmiany dość prosto: preferencyjne opodatkowanie ma być mocniej powiązane z tworzeniem miejsc pracy. Skoro ktoś działa wyłącznie samodzielnie, ale notuje wysokie przychody, to — zdaniem autorów projektu — korzysta z niskiej stawki w sposób, który system powinien uszczelnić. Nowa danina to zresztą tylko fragment większego pakietu, obejmującego również PIT, CIT i ryczałt ewidencjonowany. Branża IT zna ten kierunek nie od dziś — głośno było już o tym, że może nadejść koniec 8,5 proc. ryczałtu dla informatyków.

Jak naliczany będzie nowy podatek? Liczy się wyłącznie nadwyżka

Tu pojawia się informacja, która powinna ostudzić część emocji. Stawka 15 proc. nie obejmie całego przychodu, a jedynie tę część, która przekroczy 100 tys. zł w skali roku. Pierwsze 100 tys. zł nadal podlega dotychczasowym 8,5 proc.

Ile realnie zapłacą przedsiębiorcy?

Warto spojrzeć na konkrety. Przedsiębiorca z przychodem 120 tys. zł dziś zapłaciłby 10,2 tys. zł, a po zmianach — 11,5 tys. zł, czyli o 1,3 tys. zł więcej. Przy 150 tys. zł różnica rośnie do 3,25 tys. zł, a przy 200 tys. zł sięga już 6,5 tys. zł. Wniosek nasuwa się sam: im wyższy przychód, tym wyraźniej odczuwalna nowa stawka.

Wyższy podatek także od najmu na rzecz podmiotów powiązanych

Co istotne, podwyżka dotknie nie tylko samozatrudnionych. Projekt przewiduje też wzrost opodatkowania nadwyżki ponad 100 tys. zł z najmu i dzierżawy na rzecz podmiotów powiązanych — z obecnych 12,5 proc. do 15 proc. Szczególnie uważnie powinni śledzić zmiany właściciele lokali wynajmujący nieruchomości własnym spółkom, zwłaszcza że w wielu przypadkach okazuje się, iż wynajem jest działalnością gospodarczą ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Da się uniknąć wyższego podatku? Jest jeden warunek

Projekt zostawia furtkę. Przedsiębiorca zachowa obecne zasady, jeśli przez cały rok podatkowy zatrudnia co najmniej jedną osobę na pełny etat. Brzmi prosto, ale w praktyce wymaga dokładnych wyliczeń — po jednej stronie znajduje się wyższy podatek, po drugiej koszty zatrudnienia razem ze składkami i całą obsługą kadrową. Trudno z góry przesądzić, co się opłaci; sporo zależy od indywidualnej sytuacji konkretnej firmy.

Co jeszcze zmienia się w pakiecie?

Trzeba też pamiętać, że 15-procentowa stawka to niejedyna nowość. W tym samym pakiecie znalazły się ograniczenie wielokrotnego korzystania z ulgi mieszkaniowej (ponowne skorzystanie dopiero po trzech latach), zaostrzenie warunków dla ulgi IP Box oraz wydłużenie okresu, po którym sprzedaż majątku wycofanego z działalności nie wiąże się z koniecznością zapłaty PIT. Dla firm rozwijających własne rozwiązania oznacza to, że obok IP Box warto przyjrzeć się również innym preferencjom, takim jak ulga na badania i rozwój.

Kiedy zmiany w ryczałcie wejdą w życie?

Według obecnych założeń większość przepisów miałaby zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. Wcześniej projekt musi jednak przejść pełną ścieżkę legislacyjną — konsultacje, prace rządowe, głosowania w parlamencie i podpis prezydenta. Część rozwiązań może się jeszcze zmienić, ale kierunek wydaje się przesądzony: na osoby rozliczające się ryczałtem czekają bardziej restrykcyjne zasady, a najbliższe miesiące pokażą, w jakim ostatecznie kształcie.

Podstawa prawna

Projekt ustawy Ministerstwa Finansów zmieniający przepisy o PIT, CIT i ryczałcie ewidencjonowanym. Ustawa z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj