- Bezprawnik -
- Firma -
- Zapłaciłeś split paymentem i myślisz, że jesteś bezpieczny? Od 1 października to już nie wystarczy
Zapłaciłeś split paymentem i myślisz, że jesteś bezpieczny? Od 1 października to już nie wystarczy
Od 1 października 2026 roku firma zamawiająca usługę doradczą, reklamową czy rekrutacyjną będzie musiała samodzielnie udowodnić, że transakcja rzeczywiście miała miejsce – inaczej może odpowiadać solidarnie za VAT, którego nie zapłacił kontrahent. Nowelizacja ustawy o VAT przenosi ciężar dowodu na nabywcę usług niematerialnych i ogranicza dotychczasową ochronę, jaką dawał split payment.
Do tej pory gromadzenie raportów, korespondencji czy protokołów odbioru po zakupie usługi doradczej było kwestią dobrej organizacji firmy. Od października staje się warunkiem uniknięcia odpowiedzialności za cudzy dług podatkowy. Nowy załącznik nr 16 do ustawy o VAT obejmuje usługi doradcze, zarządcze, księgowe, prawne, reklamowe, badania rynku, rekrutację oraz prace badawczo-rozwojowe. To kolejne zmiany w odpowiedzialności solidarnej, tym razem wymierzone w rynek usług. Każda kategoria ma przypisany symbol PKWiU, więc pole do sporu o to, czy dana faktura w ogóle podlega nowym przepisom, jest wąskie.
Progi 15 i 50 tysięcy złotych, czyli kiedy uruchamia się odpowiedzialność
Przepisy nie dotyczą drobnych zakupów. Działają dwa progi. Pierwszy to pojedyncza faktura powyżej 15 tysięcy złotych – wtedy odpowiedzialność solidarna dotyczy tej jednej transakcji. Drugi próg liczy się miesięcznie: jeśli suma usług z załącznika nr 16 kupionych od jednego dostawcy przekroczy w danym miesiącu 50 tysięcy złotych netto, obowiązkowi podlegają wszystkie te transakcje razem, nawet jeśli pojedyncze faktury są niewielkie.
Przykład: dwie faktury od jednej agencji
Firma, która w jednym miesiącu zamówi u tej samej agencji kampanię za 20 tysięcy złotych i doradztwo strategiczne za 35 tysięcy złotych, przekroczy próg, choć żadna z faktur osobno nie budzi podejrzeń.
Split payment już nie daje pełnego bezpieczeństwa
Dotąd zapłata na rachunek VAT metodą podzielonej płatności automatycznie zdejmowała z nabywcy odpowiedzialność solidarną. Fiskus zauważył jednak, że środki z rachunków VAT bywają wykorzystywane do opłacania kolejnych fikcyjnych faktur w ramach karuzeli podatkowej, więc ochrona przestaje działać w trzech przypadkach: gdy wystawcą faktury jest podmiot nieistniejący, gdy kwoty na dokumencie nie zgadzają się z rzeczywistością albo gdy usługa w ogóle nie została wykonana. Sam przelew w MPP nie zabezpieczy już firmy, która nawiązała współpracę z podmiotem fikcyjnym.
Cena poniżej rynku jako dowód przeciwko nabywcy
Najważniejsze pozostaje to, czy nabywca wiedział albo powinien był podejrzewać, że kontrahent nie odprowadzi VAT do urzędu. Nowelizacja wskazuje wprost, kiedy takie podejrzenie uznaje się za uzasadnione. Chodzi o sytuacje, gdy warunki transakcji odstają od tego, co typowe na rynku, albo gdy cena usługi jest niższa od jej wartości bez żadnego ekonomicznego powodu. Nietypowo niski rabat na usługi eksperckie czy zarządcze może więc zostać potraktowany przez urząd jako argument przeciwko firmie, a nie jako okazja do oszczędności. Takie okoliczności najczęściej wychodzą na jaw przy okazji kontroli podatkowej kontrahentów.
Firmom zostaje niewiele czasu na zmiany przed 1 października 2026 roku
Nowe zasady obejmą usługi, dla których obowiązek podatkowy powstanie po 1 października 2026 roku. Przedsiębiorcy powinni jeszcze przed tą datą przejrzeć listę dostawców usług niematerialnych, wprowadzić stały obowiązek zbierania dowodów wykonania zlecenia oraz sprawdzić, czy stosowane stawki nie odbiegają zauważalnie od cen rynkowych. Warto też przypomnieć sobie, jak sprawdzić kontrahenta jeszcze przed podpisaniem umowy — podstawowym narzędziem pozostaje biała lista podatników VAT. Kto tego nie zrobi, może się przekonać, że sama poprawna forma płatności przestała wystarczać jako argument w sporze z urzędem skarbowym.
zobacz więcej:
