Sprzedałeś mieszkanie? Po trzech miesiącach bank chroni te pieniądze na innych zasadach

Dla osoby, która sprzedała mieszkanie, otrzymała spadek albo dostała wysokie odszkodowanie, może to mieć ogromne znaczenie. Problem w tym, że wiele osób nie zdaje sobie sprawy ani z istnienia dodatkowej ochrony, ani z tego, że jest ona ograniczona w czasie.

100 tys. euro to limit na deponenta, a nie na jedno konto

Podstawowa zasada jest prosta. Bankowy Fundusz Gwarancyjny gwarantuje środki do równowartości 100 tys. euro. Nie chodzi jednak o każde konto osobno. Jeżeli klient ma w tym samym banku konto osobiste, konto oszczędnościowe i kilka lokat, wszystkie te środki są sumowane. Dopiero od łącznej kwoty obliczana jest wysokość gwarancji. Informacja ta jest szczególnie istotna dla osób, które są przekonane, że mogą „obejść” limit, zakładając kilka rachunków w jednym banku. Nie mogą. Jeśli ktoś ma równowartość 100 tys. euro na jednej lokacie i kolejne 50 tys. euro na rachunku oszczędnościowym w tej samej instytucji, ochrona nie wynosi 100 tys. euro na każdy produkt.

Limit liczy się odrębnie dla każdego banku

Odmiennie wygląda sytuacja, gdy pieniądze zostaną rozłożone pomiędzy różne banki. Limit jest bowiem liczony odrębnie dla każdego banku objętego systemem. Co istotne, gwarancja obejmuje nie tylko sam kapitał, ale także należne odsetki naliczone do początku dnia spełnienia warunku gwarancji.

Sprzedałeś mieszkanie? Ochrona może być znacznie większa

Najciekawszy wyjątek dotyczy tzw. środków objętych podwyższoną ochroną. Przepisy pozwalają w określonych sytuacjach zabezpieczyć kwoty przekraczające standardowe 100 tys. euro. Dotyczy to między innymi pieniędzy pochodzących ze sprzedaży mieszkania, domu lub nieruchomości, o ile transakcja nie była związana z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podwyższona ochrona może dotyczyć również pieniędzy otrzymanych w wyniku nabycia spadku, podziału majątku po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej czy niektórych wypłat z ubezpieczeń.

Powyższe rozwiązanie ma jak najbardziej logiczne uzasadnienie. Sprzedaż mieszkania może oznaczać, że na rachunek osoby fizycznej jednorazowo wpływa kilkaset tysięcy złotych. Trudno byłoby oczekiwać, że właściciel natychmiast kupi inną nieruchomość tylko po to, aby nie pozostawiać pieniędzy powyżej limitu gwarancyjnego. Dlatego ustawodawca przewidział szczególną ochronę dla takich sytuacji. Odrębną kwestią, którą sprzedający musi rozliczyć niezależnie od zasad gwarantowania depozytów, pozostaje podatek od sprzedaży mieszkania.

Podwyższona gwarancja działa tylko przez trzy miesiące

Podwyższona gwarancja nie jest jednak sposobem na bezterminowe przechowywanie dużych oszczędności w jednym banku. Środki pochodzące z określonych źródeł są objęte dodatkową ochroną zasadniczo przez trzy miesiące od dnia ich wpływu na rachunek. BFG wskazuje, że w przypadku części takich zdarzeń ochrona może sięgać łącznie 200 tys. euro, czyli standardowych 100 tys. euro oraz dodatkowych 100 tys. euro.

Oznacza to, że osoba, która sprzedała nieruchomość za np. 700 tys. zł, nie powinna zakładać, że wszystkie pieniądze będą przez długi czas objęte gwarancją tylko dlatego, że pochodziły ze sprzedaży mieszkania. Trzy miesiące są okresem przejściowym. Przepisy mają zabezpieczyć człowieka w sytuacji, w której przez pewien czas przechowuje na rachunku dużą kwotę związaną z konkretnym wydarzeniem życiowym.

Spadek, odprawa i odszkodowanie też dają dodatkową ochronę

Podobna zasada dotyczy pieniędzy uzyskanych w drodze dziedziczenia. Jeżeli ktoś otrzymał znaczny spadek i środki trafiły na jego rachunek, w określonym czasie mogą one skorzystać z podwyższonego poziomu gwarancji. Jest to istotne, ponieważ odziedziczony majątek może mieć postać gotówki lub środków ze sprzedaży odziedziczonej nieruchomości. W takiej sytuacji łatwo przekroczyć standardowy limit BFG. Osobną sprawą, o której spadkobiercy zapominają najczęściej, jest zwolnienie z podatku od spadku, uzależnione od terminowego zgłoszenia nabycia.

Podobne zasady dotyczą m.in. wypłat z ubezpieczeń na życie i następstw nieszczęśliwych wypadków, niektórych odpraw, odpraw emerytalnych i rentowych oraz określonych odszkodowań i zadośćuczynień. Na rachunku potrafi też jednorazowo wylądować spłata, którą kończy się podział majątku wspólnego po rozwodzie.

Odszkodowanie za niesłuszne skazanie chronione w całości

W przypadku niektórych szczególnych świadczeń ochrona może być jeszcze szersza. Przepisy przewidują bowiem sytuacje, w których określone środki są objęte gwarancją w całości, ponad standardowy limit. Dotyczy to przede wszystkim odszkodowań i zadośćuczynień wypłacanych na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie (art. 552 k.p.k.). Właśnie dlatego odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie jest w systemie gwarantowania depozytów traktowane w sposób szczególny.

Pochodzenie pieniędzy trzeba udokumentować

Warto w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć istotną kwestię, o której klienci banków często zapominają: pochodzenie pieniędzy trzeba udokumentować. W przypadku wypłaty środków ponad standardowy limit BFG może wymagać dokumentów potwierdzających, że rzeczywiście zachodziła sytuacja uprawniająca do podwyższonej ochrony. Fundusz wskazuje m.in. na konieczność przedstawienia dokumentów potwierdzających źródło środków.

Dlatego po sprzedaży mieszkania warto zachować umowę sprzedaży, dokumenty potwierdzające wpływ pieniędzy oraz inne dokumenty związane z transakcją. Nie chodzi o formalność dla samej formalności. W przypadku problemów banku takie dokumenty mogą mieć bezpośrednie znaczenie dla wysokości odzyskanej kwoty.

Bank bankowi nierówny. Nie każdy podlega polskiemu BFG

Warto również pamiętać, że nie każdy bank działający w Polsce podlega bezpośrednio polskiemu systemowi BFG. Oddziały banków mających siedzibę w innym państwie UE są objęte systemem gwarantowania depozytów państwa macierzystego, a nie BFG. Poziom unijnej ochrony również wynosi 100 tys. euro, ale w razie problemów banku procedura może wyglądać inaczej.

Dlatego przy wyborze banku nie powinno się patrzeć wyłącznie na wysokość oprocentowania lokaty. Przy większych oszczędnościach znaczenie ma również to, jaki system gwarantowania obejmuje depozyt.

Największym błędem jest poczucie, że „bank = pełne bezpieczeństwo”

Bankowy Fundusz Gwarancyjny daje bardzo mocną ochronę, ale nie jest to państwowa gwarancja każdej kwoty bez żadnych ograniczeń. Standardowo jest to równowartość 100 tys. euro na jednego deponenta w jednym banku. Istnieją jednak wyjątki, które mogą mieć ogromne znaczenie w konkretnych sytuacjach życiowych.

Dla osoby, która nagle znalazła się z kilkuset tysiącami złotych na koncie, nie jest to więc tylko ciekawostka prawna. Informacja ta może zdecydować o tym, czy w razie problemów banku odzyska niemal cały majątek, czy tylko kwotę mieszczącą się w podstawowym limicie. Duże pieniądze na koncie dają poczucie bezpieczeństwa, ale warto wiedzieć, na jakich zasadach to bezpieczeństwo działa. Szczególnie gdy środki pojawiają się nagle po sprzedaży mieszkania, spadku czy otrzymaniu odszkodowania. W takich sytuacjach znajomość przepisów może uchronić przed kosztownym błędem.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj