Ciche kontrole skarbówki pod lupą MF. Urząd dowie się wszystkiego, zanim dostaniesz pismo

Fiskus sprawdza po cichu. Jak to działa w praktyce?

Panuje powszechne przekonanie, że urząd skarbowy niemal zawsze informuje o swoich działaniach z odpowiednim wyprzedzeniem, dając firmom czas na przygotowanie dokumentów. W rzeczywistości jednak klasyczna, długotrwała kontrola podatkowa powoli odchodzi na dalszy plan. Jak podaje „Rzeczpospolita”, jej miejsce błyskawicznie zajmują tzw. czynności sprawdzające.

Na czym polega nowa forma weryfikacji?

Urzędnicy analizują składane deklaracje, przesłane e-faktury i zestawiają je z potężnymi, ogólnopolskimi rejestrami. Warto przy tym pamiętać, że wraz z wdrażaniem KSeF pojawił się także obowiązek weryfikacji faktury w KSeF, co dodatkowo porządkuje dane, do których skarbówka ma natychmiastowy dostęp. O tym, że nasze rozliczenia znalazły się pod lupą, dowiadujemy się najczęściej dopiero na samym końcu – w momencie, gdy na biurko trafia oficjalne pismo nakazujące złożenie pilnych wyjaśnień lub korekty. Nie da się ukryć, że taki model działania jest bezpośrednim efektem postępującej cyfryzacji administracji, która dysponuje dziś narzędziami o niespotykanym wcześniej zasięgu.

Wyższa skuteczność i miliardy złotych. Urząd stawia na dane

Skąd bierze się tak duża popularność tych cichych weryfikacji? Z raportów Ministerstwa Finansów jasno wynika, że skuteczność wychwytywania błędów w ten sposób z roku na rok drastycznie rośnie. W samym tylko 2025 r. kwoty ujawnionych w ten sposób nieprawidłowości zwiększyły się o 2,4 miliarda zł, co daje skok aż o 28 proc. w ujęciu rocznym. Trzeba zatem przyznać, że dla państwowej kasy to wyjątkowo opłacalny mechanizm, a błyskawiczne zestawienie danych w systemie informatycznym jest po prostu znacznie tańsze niż wysyłanie inspektorów w teren.

Dysproporcja między fiskusem a podatnikiem

To, co jednak warto zauważyć, to rosnące zaniepokojenie ze strony doradców podatkowych. Eksperci coraz głośniej zwracają uwagę na fakt, że obecne przepisy tworzą niebezpieczną dysproporcję. Z jednej strony fiskus ma niemal nieograniczony podgląd w nasze sprawy, z drugiej – podatnik, żyjąc w całkowitej nieświadomości, zostaje pozbawiony możliwości wczesnej reakcji czy obrony swoich interesów. Problem pogłębia fakt, że w praktyce kontrola podatkowa kontrahentów również może zostać uruchomiona na podstawie sygnałów wyłapanych w trakcie takich cichych weryfikacji. Wydaje się, że upór administracji w utrzymywaniu tak szerokich uprawnień bez jasnych ram informacyjnych musiał w końcu wywołać poważniejszą dyskusję.

Nowe przepisy w drodze. Resort finansów zapowiada zmiany

Sygnały płynące z rynku na szczęście nie zostały całkowicie zignorowane. Ministerstwo Finansów zdaje się dostrzegać, że tak silne cyfrowe narzędzia wymagają równie precyzyjnych regulacji. Obecnie trwają już zaawansowane prace nad istotnymi zmianami w Ordynacji podatkowej, a gotowy projekt nowelizacji ordynacji podatkowej ma ujrzeć światło dzienne jeszcze w tym roku. Nowe przepisy mają przede wszystkim doprecyzować zasady korzystania z czynności sprawdzających i dostosować je do obecnych, cyfrowych realiów.

Pełna przejrzystość? Niekoniecznie

Należy jednak ostudzić nadmierny optymizm – przedstawiciele resortu otwarcie przyznają, że nie ma mowy o wprowadzeniu obowiązku pełnego informowania każdego obywatela o fakcie weryfikacji jego konta. Krytycy zwracają uwagę, że w praktyce fiskus czynności sprawdzające wykorzystuje czasem jako furtkę do prowadzenia ukrytych kontroli, a pełna przejrzystość mogłaby bowiem znacząco obniżyć skuteczność działań skarbówki.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj