Od wtorku używany rower czy telefon do 3000 zł bez podatku. Pierwsza taka zmiana od 25 lat

Nowy limit PCC 3000 zł: skąd data 3 listopada

Zmiana wynika z ustawy z 18 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Prezydent podpisał ją 15 października, a 19 października trafiła do Dziennika Ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 1354). Sama zmiana jest krótka: w art. 9 pkt 6 ustawy o PCC kwota „1000 zł” zostaje zastąpiona kwotą „3000 zł”. Przepis po nowelizacji zwalnia z podatku sprzedaż rzeczy ruchomych, „jeżeli podstawa opodatkowania nie przekracza 3000 zł”.

Skąd zamieszanie z terminem? Część mediów pisała, że nowy limit zacznie działać od 2027 r. To nieporozumienie. Ustawa jako całość rzeczywiście wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r., ale art. 11 robi wyjątek dla przepisów o PCC: zaczynają obowiązywać po upływie 14 dni od ogłoszenia. Licząc od 19 października, wypada to właśnie we wtorek 3 listopada.

Umowa z poniedziałku 2 listopada? Stare zasady

Ustawa zawiera przepis przejściowy. Do czynności dokonanych przed wejściem w życie nowego limitu stosuje się dotychczasowe brzmienie ustawy o PCC. Decyduje dzień zawarcia umowy, bo obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności. Kto w poniedziałek kupi od sąsiada rower wart 1200 zł, nadal powinien w ciągu 14 dni złożyć PCC-3 i zapłacić 24 zł. Ta sama transakcja zawarta dzień później jest zwolniona. Jeśli ktoś nie musi się spieszyć, opłaca się przełożyć podpisanie umowy o jeden dzień.

Podatek płaci kupujący, a nie sprzedający

Wiele osób nadal sądzi, że PCC to problem sprzedającego. Jest odwrotnie. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy przy umowie sprzedaży obowiązek podatkowy ciąży na kupującym. To on ma bez wezwania złożyć deklarację i wpłacić podatek w terminie 14 dni od zawarcia umowy (art. 10 ust. 1). Stawka przy rzeczach ruchomych wynosi 2%. Całość można załatwić przez e-Urząd Skarbowy.

Jak to wygląda w praktyce przed i po wtorku:

Trzeba pamiętać, że limit nie działa jak kwota wolna. Zwolnienie dotyczy wyłącznie transakcji, w których podstawa opodatkowania nie przekracza 3000 zł. Przy rzeczy wartej 3100 zł podatek wyniesie 62 zł, liczone od całej kwoty, a nie od nadwyżki.

Liczy się wartość rynkowa, nie cena z umowy

Podstawą opodatkowania jest wartość rynkowa rzeczy (art. 6 ust. 1 pkt 1), ustalana według przeciętnych cen rzeczy tego samego rodzaju, z uwzględnieniem stanu i stopnia zużycia. Wpisanie do umowy 2900 zł przy laptopie, który na rynku chodzi po 4000 zł, nie załatwia sprawy. Urząd może wezwać do korekty, a w razie sporu powołać biegłego. Jeśli jego wycena odbiega od deklarowanej o ponad 33%, koszt opinii ponosi podatnik. Przy nowym limicie pokusa „dopasowania” ceny do 3000 zł będzie większa, więc warto o tym pamiętać.

Samochody, OLX, Vinted, zakupy od firm i z zagranicy

Najmniej skorzystają kierowcy. Używane auto rzadko kosztuje mniej niż 3000 zł, więc przy zdecydowanej większości transakcji 2% PCC i deklaracja PCC-3 zostają. Zwolnienie obejmie co najwyżej bardzo stare samochody, motorowery czy części.

Inaczej wygląda sytuacja na platformach ogłoszeniowych. Elektronika, rowery, wózki dziecięce, sprzęt sportowy czy markowe ubrania z drugiej ręki to zwykle przedziały, w których nowy limit robi różnicę. Przy okazji przypomnę, że zakup od osoby prywatnej ma też swoje minusy cywilnoprawne: nie ma 14 dni na zwrot jak w sklepie internetowym, choć rękojmia od osoby prywatnej co do zasady przysługuje.

Gdy sprzedawcą jest firma, a sprzedaż mieści się w zakresie VAT, PCC w ogóle się nie pojawia (art. 2 pkt 4 ustawy). Dotyczy to także sklepów na Allegro czy Allegro Lokalnie prowadzonych przez przedsiębiorców. Przy zakupach z zagranicy decyduje miejsce, w którym znajduje się rzecz. Rzecz w Polsce podlega PCC niezależnie od tego, kto ją sprzedaje. Rzecz za granicą jest opodatkowana tylko wtedy, gdy kupujący mieszka w Polsce i umowę zawarto w Polsce.

Osobną sprawą jest podatek po stronie sprzedającego. Na ten temat pisaliśmy szerzej w tekście o tym, kiedy powstaje podatek od sprzedaży na Vinted i OLX. Nowy limit PCC nic tu nie zmienia.

Dobra zmiana, ale znowu bez waloryzacji

Limit 1000 zł obowiązywał niemal od początku działania ustawy o PCC, czyli od 2001 r. Przez ten czas zarobki i ceny wzrosły kilkukrotnie, a próg pozostał taki sam. W efekcie przepis pomyślany dla drobnych transakcji objął rzeczy zupełnie zwyczajne, jak średniej klasy telefon czy rower dla dziecka. Ministerstwo uzasadniało nowelizację, wskazując na „niecelowość opodatkowania podatkiem zakupów o relatywnie niewielkiej wartości”. Trudno się z tym nie zgodzić.

Uważam jednak, że ustawodawca znów popełnia ten sam błąd. 3000 zł zapisane na sztywno w ustawie za dziesięć lat będzie miało podobną siłę nabywczą jak dzisiejsze 1000 zł, a na kolejną nowelizację możemy czekać następne ćwierć wieku. Wystarczyłoby powiązać kwotę ze wskaźnikiem inflacji albo z przeciętnym wynagrodzeniem, tak jak dzieje się to z wieloma innymi progami w prawie podatkowym.

Druga sprawa jest mniej wygodna dla fiskusa. Przy drobnych zakupach z drugiej ręki PCC i tak płaciła garstka kupujących, bo mało kto w ogóle wiedział o tym obowiązku, a urzędy rzadko sprawdzały transakcje za kilkaset złotych. Nowela w dużej mierze legalizuje więc stan faktyczny. Nie oznacza to, że przy większych zakupach można temat zignorować. W czerwcu, gdy projekt był jeszcze na etapie prac, pisaliśmy pod hasłem: kupujesz na OLX lub Vinted, fiskus wreszcie odpuści przy większości transakcji. Ten fiskus ma dziś znacznie lepsze narzędzia niż kilka lat temu: skarbówka dostanie informacje o handlujących w internecie dzięki dyrektywie DAC7, a zaległość w PCC przedawnia się dopiero po pięciu latach od końca roku, w którym minął termin płatności. Kto zapomniał o deklaracji po zakupie auta, lepiej wyjdzie na złożeniu jej z opóźnieniem i zawiadomieniu urzędu w ramach czynnego żalu niż na czekaniu, aż urząd sam się odezwie.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj