- Bezprawnik -
- Firma -
- Dwa przywileje w VAT, o których zapomina większość małych firm. Można rzadziej płacić fiskusowi
Dwa przywileje w VAT, o których zapomina większość małych firm. Można rzadziej płacić fiskusowi
Ustawa o podatku od towarów i usług zawiera dwa specjalne uprawnienia dla tzw. małych podatników VAT. Status ten daje dostęp do kwartalnych rozliczeń podatku oraz do metody kasowej. Obydwa rozwiązania raczej się opłacają, ale nie każdemu.
Formy wsparcia dla mniejszych firm w VAT — jest ich niewiele, ale nie ma ich wcale
Opodatkowanie podatkiem od towarów i usług może być przytłaczające dla świeżo upieczonych przedsiębiorców. Obowiązków jest całkiem sporo. Musimy przesyłać w terminie plik JPK_V7. Powinniśmy korzystać z KSeF do odbierania i wystawiania faktur. Siłą rzeczy w grę wchodzi także wyliczanie i odprowadzanie we właściwej wysokości samego podatku. Warto przy tym wiedzieć, jak podpisać fakturę w KSeF, bo wybór metody uwierzytelnienia przekłada się na sprawność codziennej obsługi systemu.
Nic dziwnego, że ustawodawca przynajmniej stara się traktować nieco łagodniej najmniejsze firmy. Limit zwolnienia z VAT wynosi obecnie 240 tys. złotych sprzedaży netto w całym poprzednim roku podatkowym. To efekt nowego limitu zwolnienia z VAT od 2026, który zastąpił obowiązującą od 2017 roku kwotę 200 tys. złotych.
Jego przekroczenie sprawia, że musimy zarejestrować się jako podatnik VAT. Na osłodę najprawdopodobniej zostaje nam status tzw. małego podatnika.
Status małego podatnika VAT jest ściśle uzależniony od kursu euro
Mały podatnik VAT to instytucja wprowadzona już w 2004 roku. Stosowną definicję legalną znajdziemy w art. 2 pkt 25) ustawy o podatku od towarów i usług:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:
[...]
25) małym podatniku — rozumie się przez to podatnika podatku od towarów i usług:
a) u którego wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro,
b) prowadzącego przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzającego funduszami inwestycyjnymi, zarządzającego alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, będącego agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze, z wyjątkiem komisu — jeżeli kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia za wykonane usługi (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 45 000 euro— przy czym przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł;
[...]
Kwota 2 milionów euro po przeliczeniu na złotówki według średniego kursu z 1 października 2026 roku wynosi 8 517 000 zł. Niższy limit dla maklerów przeliczamy do kwoty 192 000 zł. Warto dodać, że akurat maklerzy zostali wykluczeni ze zwolnienia podmiotowego z VAT.
Jak liczymy limit sprzedaży na potrzeby statusu małego podatnika?
Jak liczymy limity na potrzeby statusu małego podatnika VAT? Tym razem interesuje nas łączna wartość sprzedaży towarów i usług z poprzedniego roku podatkowego, łącznie z należnym podatkiem VAT. Nie ma przy tym znaczenia, czy chodzi o dokumentowaną fakturami sprzedaż B2B, czy sprzedaż B2C, w przypadku której stosujemy paragony. Sam próg 2 milionów euro pojawia się zresztą nie tylko w VAT — identyczna granica decyduje o tym, kto jest małym podatnikiem CIT i może liczyć na preferencyjną stawkę podatku dochodowego.
Mały podatnik VAT może rozliczać się co kwartał, a nie co miesiąc
Status małego podatnika VAT wiąże się z dwoma uprawnieniami. Pierwszym z nich jest możliwość kwartalnego rozliczania podatku. Pozostali podatnicy składają deklaracje w postaci pliku JPK_V7 każdego miesiąca. Razem z nim płacą także państwu należny podatek. Termin bywa nieubłagany — o tym, kiedy przypada wpłacanie podatku VAT, trzeba pamiętać zarówno przy rozliczeniu miesięcznym, jak i kwartalnym. Siłą rzeczy kwartalne rozliczenie wydłuża nam okres rozliczeniowy.
Zaletą takiego rozwiązania jest niewątpliwie ograniczenie okołopodatkowej biurokracji. Przy czym należy pamiętać, że o ile wysyłamy plik JPK_V7 co kwartał, o tyle danych w nim zawartych i tak musimy pilnować na co dzień. Koniec końców po prostu dokonujemy dokładnie tej samej czynności rzadziej, przez co każda deklaracja obejmuje dłuższy okres.
Rzadsze wpłaty należnego podatku VAT oznaczają także wolniejsze zwroty podatku naliczonego. Z drugiej strony środki przeznaczone na zapłatę znikają z naszego konta co kwartał, a nie co miesiąc.
Kasowy VAT — rozliczasz transakcję dopiero wtedy, gdy nabywca ci zapłaci
Drugi przywilej małych podatników VAT to możliwość korzystania z tzw. metody kasowej. Pozwala ona rozliczać z fiskusem rachunki wtedy, gdy klient faktycznie zapłaci nam za towar albo usługę.
Standardowy sposób rozliczania VAT nazywa się metodą memoriałową. Polega na tym, że obowiązek podatkowy powstaje w miesiącu, w którym nastąpiło albo wystawienie faktury, albo wykonanie usługi bądź wydanie towaru. Liczy się to zdarzenie, które nastąpiło jako pierwsze.
W metodzie memoriałowej może się tak zdarzyć, że musimy zapłacić podatek jeszcze zanim otrzymamy zapłatę od kontrahenta. Prawdę mówiąc, zdarza się to zaskakująco często. Nie oznacza to jednak, że metoda kasowa nie podlega ograniczeniom. Co do zasady przepisy pozwalają czekać 180 dni na zapłatę. Po tym okresie należy rozliczyć VAT za transakcję z fiskusem.
Warto przy tym dodać, że metoda kasowa wiąże naszego nabywcę. Będzie on mógł odliczyć VAT dopiero w momencie, gdy opłaci nam fakturę.
Status małego podatnika VAT można stracić, ale można też go odzyskać
Obydwa rozwiązania mają swoje wady i swoje zalety. Zazwyczaj mniejszym firmom korzystanie z nich się opłaca, choć oczywiście znajdują się także wyjątki od tej reguły.
Korzystanie z przywilejów małego podatnika VAT nie jest na szczęście obowiązkowe. Nie musimy także stosować ich łącznie. Możemy więc dostosować nasz sposób rozliczania podatku od towarów i usług do naszej strategii biznesowo-fiskalnej. Zupełnie inną kwestią pozostaje to, czy w ogóle warto pozostawać poza VAT — bycie czynnym podatnikiem VAT bywa opłacalne nawet wtedy, gdy nie przekroczyliśmy limitu obligującego do rejestracji.
Nikogo chyba nie zdziwi stwierdzenie, że status małego podatnika VAT można stracić po przekroczeniu limitu rocznej sprzedaży. Na koniec warto jednak wspomnieć, że można go odzyskać. Proces ten trochę trwa.
W kolejnym roku po utracie statusu musimy utrzymać sprzedaż poniżej progu 2 milionów euro. Jeśli nam się to uda, to w jeszcze kolejnym roku będziemy mogli ponownie korzystać z kasowego VAT i kwartalnego rozliczenia. Na przykład: jeśli stracimy status małego podatnika w tym roku, to możemy go odzyskać w 2028 roku.
