Home -
Codzienne -
Najprostszy sposób na przekazanie wnukom spadku to spisanie testamentu. Dziedziczenie po dziadkach może mieć jednak miejsce także na zasadach ustawowych

Najprostszy sposób na przekazanie wnukom spadku to spisanie testamentu. Dziedziczenie po dziadkach może mieć jednak miejsce także na zasadach ustawowych

Wielu rodziców wspiera finansowo swoje dzieci, jak tylko może – także w dorosłym życiu. Gdy potem na świecie pojawiają się wnuki, nieraz pada więc pomysł, by tym razem to je wesprzeć – na przykład zapisując im spadek. Najprostszym sposobem, by tak się stało, będzie sporządzenie swojej ostatniej woli. Dziedziczenie po dziadkach może mieć jednak miejsce także, gdy testamentu nie ma.

Joanna Majkowska24.10.2021 8:16

Codzienne

24.10.2021 8:16

Joanna Majkowska

redaktor

Nagłówki

Kiedy możliwe jest dziedziczenie po dziadkach na podstawie ustawy?

Jeśli chodzi o dziedziczenie ustawowe, a więc sytuację, w której zmarły nie sporządził testamentu, to w pierwszej kolejności dziedziczą jego dzieci i małżonek. Jak widać, wnuki nie należą wtedy do osób uprawnionych do spadku. Przepisy przewidują jednak, że jeśli któreś z dzieci nie chce lub nie może dziedziczyć, jego miejsce zajmują zstępni, a udział spadkobiercy dzieli się między nich na równe części.

Mówiąc prościej, załóżmy, że zmarły miał małżonka i dwójkę dzieci. Każde z nich powinno otrzymać po 1/3 spadku. Jedno z dzieci zmarło jednak przed spadkodawcą. W takim wypadku jego udział podzieli się między jego własne dzieci (o ile je miał). Dziedziczenie po dziadkach w tym konkretnym przypadku będzie więc wyglądać tak, że między wnuki rozdzieli się 1/3 spadku, która przypadłaby nieżyjącemu spadkobiercy. Czyli jeśli miał on jedno dziecko, dostanie ono 1/3 spadku, a jeśli dwójkę – każde z nich ma prawo do 1/6.

Gdy rodzic żyje, dziedziczenie po dziadkach też jest możliwe

Spadek po dziadkach wnuki mogą jednak otrzymać także, gdy ich rodzic żyje. Jest to możliwe dlatego, że prawo przewiduje pewne konkretne sytuacje, kiedy spadkobiercę traktuje się, jakby nie dożył otwarcia spadku, mimo że żyje. Mowa tu o takich przypadkach jak skuteczne wydziedziczenie, stwierdzenie przez sąd niegodności dziedziczenia czy odrzucenie spadku.

W każdym z tych przypadków w miejsce rodzica wejdą jego dzieci, które mają prawo odziedziczyć majątek po dziadkach. Inne skutki wywoła tylko zrzeczenie się dziedziczenia, czyli umowa zawarta jeszcze za życia dziadka czy babci, w której to jego dziecko zrzeknie się dziedziczenia. Co do zasady (czyli jeśli w umowie nie znajdzie się inny zapis) spowoduje to też automatycznie odsunięcie od spadku zstępnych zrzekającego się, a więc wnuki spadkodawcy.

A co z dziedziczeniem na podstawie testamentu?

Zawsze jednak pozostaje jeszcze spisanie swojej ostatniej woli i zadbanie w ten sposób, by spadek przypadł nie dzieciom, ale właśnie wnukom. Spadkodawca ma taką możliwość, ale musi pamiętać, że wciąż pozostaje tu problem zachowku. Prawo do niego ma natomiast małżonek i dzieci, jeśli zostaną pominięte w testamencie albo dostaną mniej niż przewidziany zachowek.

Warto też wspomnieć, że jeśli dziadkom zależy, by wnuk otrzymał konkretny składnik majątku, zawsze też mogą skorzystać z innych możliwości niż testament. Pierwsze rozwiązanie to umowa darowizny. Nie rozwiązuje ona jednak problemu zachowku, bo obdarowani też mogą mieć obowiązek jego zapłaty. Druga opcja to umowa dożywocia – z tej można jednak skorzystać tylko w przypadku przekazania wnukowi na własność nieruchomości. Dziadek czy babcia przepisze ją na rzecz wnuka w zamian za dożywotnią opiekę i prawo mieszkania. Z oczywistych powodów taka umowa może dotyczyć tylko pełnoletnich wnuków, nie sprawdzi się natomiast przy tych małoletnich.

Na koniec warto też dodać, że jeśli wnuk nie jest pełnoletni, to przez wiele lat nie będzie mieć swobody w zarządzaniu swoim majątkiem. Z drugiej strony przepisy gwarantują też, że rodzice nie przeznaczą majątku na własne cele i potrzeby. Zarządzanie spadkiem małoletniego przy dokonywaniu większości czynności wymaga bowiem zgody sądu. Bez niej nie będzie można np. sprzedać odziedziczonej przez wnuka nieruchomości czy wydać otrzymanych w spadku pieniędzy.

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

dziadkowie,dziedziczenie,spadek,testament,zachowek

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

70 proc. zwycięzców loterii traci wszystko w kilka lat. To smutna rzeczywistość

06.02.2026 15:14, Marcin Szermański

Chiński gigant motoryzacyjny złapał zadyszkę. Najgorsze wyniki od lat

06.02.2026 14:28, Marcin Szermański

MF odpowiada na najczęściej zadawane pytania o KSeF. Nie wszystkie odpowiedzi się spodobają

06.02.2026 13:41, Mateusz Krakowski

Praca zdalna w odwrocie. Już tylko co druga firma pozwala pracować z domu, a będzie jeszcze gorzej

06.02.2026 12:49, Marcin Szermański

Ambasada USA: Amerykanie mają natychmiast opuścić Iran. Rośnie ryzyko ataku

06.02.2026 11:56, Edyta Wara-Wąsowska

Mandat z nieba to nie żart. Policja masowo używa dronów, by przyłapać kierowców

06.02.2026 11:19, Mateusz Krakowski

Kredyty tanieją, choć stopy procentowe stoją w miejscu. Banki wiedzą coś, czego nie mówi RPP?

06.02.2026 10:32, Edyta Wara-Wąsowska

Tani wynajem mieszkania w zamian za remont. Trwa nabór w ramach popularnego programu

06.02.2026 9:53, Mateusz Krakowski

Średnia krajowa to fikcja. Oto ile naprawdę zarabiają Polacy i dlaczego GUS nie pokazuje pełnego obrazu

06.02.2026 9:11, Marcin Szermański

To może być cisza przed burzą cenową na rynku nieruchomości. Ważny sygnał

06.02.2026 8:31, Edyta Wara-Wąsowska

Ciesz się, że w Polsce masz swoją pensję. Są kraje, w których od żony dostawałbyś jedynie kieszonkowe

06.02.2026 7:40, Miłosz Magrzyk

Sądy powszechne w ruinie, arbitraż drogi. Gdzie polski przedsiębiorca ma szukać sprawiedliwości?

06.02.2026 7:05, Piotr Janus

Rury pękają nie w mróz, a podczas odwilży. Konsekwencje mogą kosztować nawet setki tysięcy złotych

06.02.2026 6:21, Mariusz Lewandowski

W Japonii wielkość brzucha pracownika to sprawa służbowa

05.02.2026 21:19, Miłosz Magrzyk

Kredyt hipoteczny bez wkładu własnego jest możliwy. Ale nie w każdym przypadku

05.02.2026 16:03, Marcin Szermański

Dziura w drodze urwała koło? Zrób to zanim zadzwonisz po lawetę, inaczej nici z odszkodowania

05.02.2026 15:14, Marcin Szermański

Nowa oferta Plusa może namieszać na rynku prepaid

05.02.2026 14:54, Mariusz Lewandowski

Polska wyszła z KSeF przed szereg. Nasi sąsiedzi nie palą się do wdrożenia systemu u siebie

05.02.2026 14:27, Mateusz Krakowski

Wpłaciła kaucję za mieszkanie, a potem błagała o jej zwrot. Okłamała właściciela, że miała wypadek

05.02.2026 13:42, Aleksandra Smusz

Bitcoin notuje dramatyczne spadki. Analitycy wskazują konkretną przyczynę

05.02.2026 13:02, Edyta Wara-Wąsowska

Jesteśmy krajem zrzutek. Z cierpienia zrobiliśmy walutę i teraz mamy wielki problem

05.02.2026 12:17, Miłosz Magrzyk

Mobbing na celowniku rządu. Nowa ustawa ma chronić również pracodawców

05.02.2026 11:26, Mateusz Krakowski

Tysiące złotych kary za źle ustawioną butelkę. Tak wygląda polska franczyza

05.02.2026 10:42, Piotr Janus

Jeśli jesteś singlem, to raczej zapomnij o mieszkaniu w Warszawie. Brytyjski tygodnik to potwierdza

05.02.2026 10:00, Edyta Wara-Wąsowska

Wreszcie doczekałem się reformy prawa podatkowego. Wciąż jednak czuję poważny zawód

05.02.2026 9:29, Rafał Chabasiński

150 zł za markowe perfumy to za mało. Podróbki z Turcji są już prawie wszędzie

05.02.2026 8:38, Aleksandra Smusz

PiS chce, żeby AI rozliczała nasze podatki. Oto co proponuje Janusz Kowalski

05.02.2026 8:11, Piotr Janus

Polacy mogą płacić jeden podatek zamiast kilku. Oto plan gruntownej reformy

05.02.2026 7:03, Piotr Janus

Pracodawca straszy obniżką wynagrodzenia. Kiedy blefuje, a kiedy może to zrobić

05.02.2026 6:33, Jerzy Wilczek

Klauzula lojalnościowa w umowie zabrania ci dorabiać? Sprawdź, czy w ogóle jest ważna

05.02.2026 5:45, Jerzy Wilczek