- Bezprawnik -
- Państwo -
- Instytucja oskarżyciela posiłkowego ubocznego w obecnym wydaniu jest niezgodna z Konstytucją RP. Jakie zmiany szykuje się w tym zakresie?
Instytucja oskarżyciela posiłkowego ubocznego w obecnym wydaniu jest niezgodna z Konstytucją RP. Jakie zmiany szykuje się w tym zakresie?
Okazało się, że instytucja oskarżyciela posiłkowego ubocznego, w aktualnym wydaniu, może powodować pewne kontrowersje natury konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny, na wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, zbadał zgodność pewnego przepisu z Konstytucją, orzekając o jego niezgodności z ustawą zasadniczą. Rzeczpospolita wskazuje, że w końcu szykują się zmiany w KPK w tym zakresie.

Zażalenie na odmowę dopuszczenia do procesu
W 2015 roku, ówczesna RPO, Irena Lipowicz, złożyła stosowny wniosek. Miał on na celu stwierdzenie zgodności pewnego przepisu Kodeksu postępowania karnego z Konstytucją RP. Mowa tu o 56 § 3, który stanowi, że:
Wspomniany art. 54 określa instytucję oskarżyciela posiłkowego ubocznego (czyli takiego, który niejako wspiera akt oskarżenia), a art. 55 mówi o możliwości wsparcia aktu oskarżenia, jako oskarżyciel posiłkowy uboczny, działając obok oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego.
Kontrowersje powoduje jednak nie sama instytucja oskarżyciela posiłkowego ubocznego per se, a niemożliwość zażalenia na odmowę dopuszczenia do procesu.
Trybunał Konstytucyjny
Trybunał Konstytucyjny zbadał sprawę (K 12/15) i orzekł, że zacytowany przepis jest niezgodny z Konstytucją. Niezgodność ma miejsce w zakresie, w jakim wyłącza się dopuszczalność wystosowania zażalenia. Oznacza to niezgodność z art. 78
w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
TK szczególnie podkreślił, że niedopuszczalne jest pozbawienie obywatela konstytucyjnego prawa do zaskarżania orzeczeń (tu — postanowienia) sądu wydanych w pierwszej instancji.
Zażalenie na odmowę dopuszczenia do procesu — nadchodzące zmiany
Senat proponuje, aby zmienić problematyczny przepis Kodeksu postępowania karnego tak, aby niezgodność z Konstytucją nie występowała. Na takie postanowienie sądu, o odmowie dopuszczenia do procesu, zażalenie miałoby przysługiwać.
Usuwanie niezgodności ustaw z Konstytucją jest oczywiście procesem niezbędnym, ale warto zadać sobie jedno pytanie. Dlaczego to aż tak długo trwa, a w żadnej z (licznych) propozycji reformy KPK nie podniesiono tej kwestii?
06.05.2026 13:47, Aleksandra Smusz
06.05.2026 13:01, Edyta Wara-Wąsowska
06.05.2026 12:16, Rafał Chabasiński
06.05.2026 11:30, Mateusz Krakowski
06.05.2026 10:43, Aleksandra Smusz
06.05.2026 9:49, Edyta Wara-Wąsowska
06.05.2026 9:12, Edyta Wara-Wąsowska
06.05.2026 8:24, Aleksandra Smusz
06.05.2026 7:45, Mariusz Lewandowski
05.05.2026 21:11, Rafał Chabasiński
05.05.2026 16:12, Piotr Janus
05.05.2026 15:25, Marcin Szermański
05.05.2026 14:40, Miłosz Magrzyk
05.05.2026 13:51, Piotr Janus
05.05.2026 13:12, Miłosz Magrzyk
05.05.2026 12:26, Piotr Janus
05.05.2026 11:26, Edyta Wara-Wąsowska
05.05.2026 10:37, Miłosz Magrzyk
05.05.2026 10:12, Mariusz Lewandowski
05.05.2026 10:01, Jakub Bilski
05.05.2026 9:04, Edyta Wara-Wąsowska
05.05.2026 8:24, Mateusz Krakowski
05.05.2026 7:44, Mariusz Lewandowski
04.05.2026 15:47, Mateusz Krakowski
04.05.2026 14:56, Aleksandra Smusz
04.05.2026 14:02, Edyta Wara-Wąsowska
04.05.2026 13:19, Marcin Szermański





























