Sądowa batalia o "polskie obozy zagłady"

Określenie „polskie obozy zagłady” z pewnością jest krzywdzące

Chociaż pokolenie, które przeżyło gehennę drugiej wojny światowej, w większości już odeszło, wciąż mówimy o historii najnowszej, która budzi olbrzymie emocje. W Polskich rodzinach opowieści o babciach, dziadkach, ciotkach i wujkach, którzy doznali krzywdy ze strony hitlerowców, wciąż są żywe. I wciąż budzą przerażenie.

O historii nie powinno się zapominać, bo jest przestrogą dla kolejnych pokoleń. Trzeba o niej mówić i pisać. Jednak należy robić to w taki sposób, aby możliwie najlepiej oddawać fakty i nie wprowadzać nikogo w błąd. A określenie „polskie obozy zagłady” z pewnością wprowadzają w błąd, wskazując na udział Polaków w tym procederze.

A Polacy byli w tej sytuacji stroną pokrzywdzoną. Byli więźniami tych obozów. Fakt, że znajdowały się one na ziemiach polskich, nic nie zmienia. Czy Volkswagena jeżdżącego po polskich drogach nazwiemy polskim autem? Czy paellę podaną w polskiej restauracji nazwiemy polską potrawą? Nie, nie nazwiemy ich tak. Dlatego umiejscowienie obozów zagłady w Polsce nie czyni ich polskimi. A jeden z niemieckich portali internetowych kilka lat temu stwierdził, że Treblinka to właśnie „polski obóz zagłady”. Oczywiście ciężko w tym momencie komukolwiek przypisać złe intencje (chodziło bowiem o umiejscowienie), jednak zrozumiałe jest, że wiele osób (zwłaszcza tych, które tamten okres jeszcze pamiętają) poczuło się oburzonych taką nazwą.

Pozew sądowy w tej sprawie wywołał spore zamieszanie

Ten artykuł niemieckiego portalu internetowego wywołał oburzenie. Sprawa zakończyła się pozwem, wniesionym przez prezesa Związku Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych. Niestety, wywołało to niemały problem prawny i w sprawę musiał się włączyć Rzecznik Praw Obywatelskich, który przypomina całą otoczkę tej sprawy:

Sprawa jednak trafiła na sądową wokandę. Prawnicy niemieckiego dziennika wnioskowali o odrzucenie pozwu, powołując się m.in. na brak jurysdykcji polskiej w tej sprawie. Sąd Okręgowy w 2019 roku jednak nie przychylił się do tego stanowiska i sprawa zostanie rozpoznana. Z tym stanowiskiem jednak nie zgodził się Sąd Apelacyjny, który w 2021 roku uznał, że ze względu na brak jurysdykcji krajowej zachodzi przesłanka nieważności postępowania. Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego, a w sprawę włączył się Rzecznik Praw Obywatelskich.

Sąd Najwyższy ustalił, że polskie interesy powinny być chronione przed polskim sądem

Na rozstrzygnięcie tej sprawy przyszło wszystkim długo poczekać. Sąd Najwyższy bowiem rozstrzygnął tę kwestię dopiero początkiem 2025 roku, czyli 8 lat po publikacji wpisu zawierającego słowa „polskie obozy zagłady” przez niemiecki portal internetowy. SN jednak uznał, że nieważność postępowania w Polsce nie zachodzi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Jak uznał SN (II CSKP 1586/22):

Co dalej stanie się ze sprawą? Ciężko stwierdzić, bo uznanie polskiej jurysdykcji nie jest bowiem tożsame z uznaniem stanowiska powoda. Jedno jest pewne. Nie ma miejsca w przestrzeni publicznej na słowa „polskie obozy zagłady”, ponieważ na przestrzeni lat może to doprowadzić do zakłamania historii.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj