Home -
Codzienne -
Domniemanie ojcostwa po rozwodzie zamiast chronić dobro dziecka, często stwarza tylko problemy prawne

Domniemanie ojcostwa po rozwodzie zamiast chronić dobro dziecka, często stwarza tylko problemy prawne

Obowiązujące przepisy wprowadzają domniemanie, zgodnie z którym za ojca dziecka uznaje się męża matki. Taka regulacja ma za zadanie chronić dobro dziecka. Problemy pojawiają się jednak, gdy małżonkowie postanawiają zakończyć swój związek małżeński. Domniemanie ojcostwa obowiązuje bowiem również po rozwodzie, o ile dziecko urodzi się w ciągu 300 dni od ustania małżeństwa. A to często powoduje, że nowy partner matki, z którym ta związała się jeszcze w czasie trwania procesu rozwodowego, nie może uznać swojego biologicznego dziecka.

Joanna Majkowska08.11.2020 9:04

Codzienne

08.11.2020 9:04

Joanna Majkowska

redaktor

Nagłówki

Domniemanie ojcostwa po rozwodzie stwarza wiele problemów

Zgodnie z art. 62 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Oznacza to, że na gruncie prawnym mąż matki niejako "z automatu" będzie uznawany za ojca. Przepis ten znajduje jednak zastosowanie także do byłego męża, o ile dziecko urodzi się przed upływem 300 dni od rozwiązania małżeństwa. I tutaj właśnie pojawia się problem. Taki sposób uregulowania przepisów nie zapewnia bowiem możliwości ustalenia pochodzenia dziecka w sposób zgodny z rzeczywistością. Termin 300 dni liczy się od momentu prawomocnego orzeczenia o rozwodzie. Nie ma tu znaczenia data wniesienia pozwu, czas trwania postępowania ani moment, w którym faktycznie między małżonkowi ustały jakiekolwiek więzi.

Postępowania rozwodowe nieraz ciągną się nie tyle miesiącami, co nawet latami. Nawet jeśli dla małżonków ważną kwestią nie są alimenty przy orzekaniu o winie i zdecydują się na rozwód za porozumieniem stron, wcale nie gwarantuje to szybkiego wydania wyroku. Nieraz jeszcze na długo przed uprawomocnieniem się orzeczenia rozwodzący się mąż i żona zdążą więc założyć nowe rodziny. W rezultacie nieraz dochodzi do sytuacji, gdy w trakcie postępowania rozwodowego żona zachodzi w ciążę, a dziecko rodzi się przed upływem 300 dni od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. Choć niczyich wątpliwości nie budzi, że to nowy partner jest biologicznym ojcem dziecka, to domniemanie ojcostwa po rozwodzie i tak obowiązuje. W takiej sytuacji biologiczny ojciec nie ma nawet możliwości uznania dziecka czy nadania mu swojego nazwiska. A to wiąże się też z kolejnymi konsekwencjami – brakiem możliwości zasięgnięcia informacji o zdrowiu dziecka czy odwiedzeniem go w szpitalu.

Domniemanie wprawdzie można obalić, ale biologiczny ojciec nie może tego zrobić samodzielnie

Oczywiście domniemania mają to do siebie, że można je obalić. W przypadku domniemania ojcostwa można to zrobić poprzez wytoczenie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa. Biologiczny ojciec dziecka nie ma jednak nawet możliwości samodzielnego podjęcia działań. Zgodnie z KRO powództwo o zaprzeczenie ojcostwa może wytoczyć bowiem tylko:

Mąż matki,
Matka dziecka,
Dziecko po osiągnięciu pełnoletności,
Prokurator.

Co więcej, powództwo można wytoczyć dopiero po urodzeniu się dziecka, co oznacza, że jeszcze co najmniej przez kilka miesięcy po narodzinach stan prawny nie będzie odpowiadał stanowi faktycznemu.

RPO zauważył problem, MS przyznało mu rację, ale zmian wciąż nie widać

Jeszcze w 2019 roku Rzecznik Praw Obywatelskich próbował zwrócić uwagę na zaistniały problem. Podkreślał wówczas, że art. 62 KRO nie jest dostosowany do realiów rozwodów w Polsce. Nie uwzględnia bowiem długości trwania postępowań rozwodowych i nie pozwala na ustalenie ojcostwa zgodnie z rzeczywistością.

Z tego powodu RPO wystąpił do Ministra Sprawiedliwości, wskazując, że należy podjąć odpowiednie działania legislacyjne. Wiceminister Marcin Romanowski w odpowiedzi na postulat RPO wprawdzie zgodził się, że obecne domniemanie ojcostwa po rozwodzie nie spełnia pierwotnego zadania. Jednocześnie powiedział jednak, ze wprowadzenie właściwej regulacji wymaga dokładnej analizy i prześledzenia wzajemnych relacji spraw o rozwód do spraw o zaprzeczenie ojcostwa. Dodał też, że:

Tym samym mimo problemu dotyczącego co roku wielu rodzin, na realne zmiany będzie trzeba jeszcze poczekać, w dodatku nie wiadomo, jak długo.

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

dzieci,ojcostwo,rozwód

kliknij by przejść do następnego posta

Najnowsze

Warte Uwagi

W tych miastach Polski nikt nie chce mieszkać. To dalekosiężne skutki polityki wewnętrznej i UE

05.12.2025 11:28, Marcin Szermański

Wielka ulga dla pracujących na B2B. Nie będzie karania firm i płacenia składek ZUS wstecz

05.12.2025 10:42, Edyta Wara-Wąsowska

Allegro łączy siły z ChatGPT. Nowa funkcja całkowicie zmienia sposób zakupów

05.12.2025 10:24, Mateusz Krakowski

Wyniki kontroli taksówek w Warszawie są szokujące. Alkohol to tylko jeden z problemów

05.12.2025 9:44, Mateusz Krakowski

Jest nowa prognoza dla rynku nieruchomości na 2026 rok. Dobra wiadomość dla kupujących

05.12.2025 8:51, Edyta Wara-Wąsowska

Duży apartament i mały zysk. Hotelarka mówi o swojej porażce na Bookingu

05.12.2025 8:05, Aleksandra Smusz

Koniec z płaceniem "za ściany". Zmiany w prawie pozwolą kupującym zaoszczędzić nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych

05.12.2025 7:19, Edyta Wara-Wąsowska

Pracownicy Dino mają dość. Zarabiają grosze, a na dodatek jest im zimno

05.12.2025 6:58, Mateusz Krakowski

Tańsze ogrzewanie gazem. Inwestycja w nowy piec zwraca się po 3 latach

05.12.2025 6:33, Aleksandra Smusz

Nie opłaca się ubezpieczać sprzętu elektronicznego. Bierz polisę tylko w nielicznych przypadkach

04.12.2025 23:00, Marcin Szermański

Choinka na samochodzie to nie zawsze jest dobry pomysł. Za ten błąd zapłacisz więcej niż za drzewko

04.12.2025 15:52, Mateusz Krakowski

Pies miał mieć lepiej niż Polak. Prezydent wytyka posłom błędy i proponuje własne rozwiązanie

04.12.2025 14:53, Rafał Chabasiński

Absurd na polskich drogach. To rozwiązanie pomogłoby wielu kierowcom, a działa tylko w niektórych miastach

04.12.2025 13:58, Marcin Szermański

Zbędne ubrania. Zobacz, jak wyciągnąć z nich dodatkowe pieniądze bez zdjęć, opisów i wysyłki

04.12.2025 13:09, Aleksandra Smusz

To ten banknot Polacy najczęściej wrzucają na kościelną tacę. Można się zdziwić

04.12.2025 12:28, Mateusz Krakowski

Mycie okien na L4 jest ryzykowne. To proszenie się o kontrolę ZUS-u

04.12.2025 12:21, Mateusz Krakowski

Banki odkręciły kurek z pieniędzmi. Przeciętna rodzina pożyczy prawie milion złotych

04.12.2025 11:09, Marek Śmigielski

Gdzie tanio wymienić walutę? Od czego zależy kurs walut?

04.12.2025 11:00, Materiał Partnera Bezprawnika

Rewolucja dla oszczędzających coraz bliżej. Jest jednak jeden haczyk

04.12.2025 10:29, Edyta Wara-Wąsowska

Wielka zmiana dla kierowców stała się faktem. Zaoszczędzą pieniądze i czas

04.12.2025 9:41, Marcin Szermański

Kupiłeś prezent w sieci? Uważaj, zanim zerwiesz folię, bo tego towaru sklep nie przyjmie z powrotem

04.12.2025 8:57, Aleksandra Smusz

Koniec składki zdrowotnej. Nowy pomysł uderzy w konkretną grupę

04.12.2025 8:17, Edyta Wara-Wąsowska

Visa i Mastercard podnoszą opłaty za wypłatę z bankomatów. To oznacza podwyżki dla klientów

04.12.2025 7:59, Marek Śmigielski

Raty kredytów niższe łącznie nawet o 600 zł. A to jeszcze nie koniec obniżek stóp

04.12.2025 7:32, Edyta Wara-Wąsowska

Księgowi nie chcą być odpowiedzialni za wdrożenie KSeF

03.12.2025 19:27, Joanna Świba

Nowe limity leasingu są brutalne. Najbardziej opłacają się elektryki

03.12.2025 16:24, Joanna Świba

Bezkarność niektórych komendantów służb przeraża. A przecież to oni powinni świecić przykładem

03.12.2025 15:18, Marcin Szermański

Mandat za brak zimowych opon. W tych krajach to standard

03.12.2025 14:25, Joanna Świba

Jeśli masz działkę bez planu, to ostatni moment na wniosek o WZ

03.12.2025 13:37, Joanna Świba

iPhone jest już pełnoletni. Jego miłośnikom może się zakręcić łezka w oku

03.12.2025 13:36, Aleksandra Smusz