Tłusty czwartek to moment na ważne pytania. Czy pączki są naszym dziedzictwem narodowym, jak Wawel czy Chopin?

Zakupy dołącz do dyskusji (191) 20.02.2020
Tłusty czwartek to moment na ważne pytania. Czy pączki są naszym dziedzictwem narodowym, jak Wawel czy Chopin?

Justyna Bieniek

Tłusty Czwartek to doskonała okazja, żeby przyjrzeć się naszym rodzimym produktom. W końcu nic tak nie rozsławia nas w świecie, jak nasza kuchnia. A z tej Polacy słyną. Słyną również z tradycyjnych produktów, które nauczyliśmy się doceniać. Powstały nawet specjalne przepisy, które zajmują się ich ochroną i popularyzacją. Jak ta ochrona wygląda w praktyce i gdzie możemy znaleźć najbardziej znane produkty tradycyjne?

Nazwy Pochodzenia, Oznaczenia Geograficzne, Gwarantowane Tradycyjne Specjalności oraz produkty tradycyjne każdy z nas słyszał te określenia i pewnie automatycznie wiąże je z naszą rodzimą kuchnią. Jak jednak dane oznaczenia przekładają się na faktyczną ochronę i korzyści dla wytwórców?

Produkty chronione

Chyba najkorzystniejsze w praktyce jest ubieganie się o zarejestrowanie produktu jako Chronione Nazwą Pochodzenia, Chronione Oznaczeniem Geograficznych lub jako Gwarantowana Tradycyjna Specjalność. Są to oznaczenia, którym przepisy przyznają największe realne korzyści i ochronę. Ich zarejestrowanie uprawnia do ochrony przed wykorzystywaniem komercyjnym nazwy. Chroni także przed wykorzystaniem renomy nazwy, także w odniesieniu do użycia danego produktu jako składnika innego wyrobu. Oznacza to, że producenci mogą wywierać realny wpływ na pojawianie się w szerszym obiegu nazwy ich wytworów i sposób ich używania.

Żeby dany produkt został objęty tego typu ochroną, musi spełnić odpowiednie wymagania. Przede wszystkim musi być związany z miejscem, regionem lub krajem. Związek ten musi nadawać mu specyficznych właściwości, jakości lub cech. Trochę odmienne wymagania obowiązują dla produktu objętego znakiem Gwarantowanej Tradycyjnej Specjalności. W tym przypadku główny nacisk kładziony jest na tradycje jego wytwarzania. Sposób wytwarzania nadaje wyrobom oryginalne, odróżniające je od innych podobnych produktów cechy.

Produkty tradycyjne

Niestety w żadnej z tych grup nie znajdziemy naszych tradycyjnych pączków. Jedynym miejscem, gdzie nasze pączki zostały docenione i zauważone jest Lista Produktów Tradycyjnych. Obejmuje ona 1950 przysmaków. Wśród nich znajdziemy bardzo znane tradycyjne i regionalne wyroby: oscypek, rogale świętomarcińskie, moskol, śląskie oblaty, czy pieczone na Warmii anielskie ruchańce. Jest również kilka rodzajów pączków: pączki opatowskie wpisane na listę  w 2012 roku, wpisany dla województwa świętokrzyskiego pączki żakowolskie z powidłami z antonówek, pączki staropolskie z Ostrowa Lubelskiego i pączki tradycyjne z województwa łódzkiego.

Niestety, prowadzona przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi lista ma charakter głównie informacyjny. Służy wyłącznie zbieraniu i rozpowszechnianiu informacji związanych z wytwarzaniem produktów tradycyjnych. Nie wiąże się z ochroną nazwy ani z kontrolą zgodności produkcji z zadeklarowaną metodą wytwarzania. Pewnym plusem wpisu danego produktu na listę jest możliwość ubiegania się o uzyskanie odstępstw od wymagań sanitarnych i weterynaryjnych. Produkcja wyrobów nie podlega jednak żadnej kontroli.