Masz mieszkanie i niską emeryturę? Tyle renty co miesiąc dostaje przeciętnie polski senior

Czym właściwie jest odwrócona hipoteka?

W skrócie: senior przekazuje prawo własności do swojego mieszkania lub domu funduszowi hipotecznemu, a ten w zamian wypłaca mu co miesiąc rentę dożywotnią i – co ważne – gwarantuje notarialnie, że będzie mógł w tym lokalu mieszkać do końca życia. Nie trzeba się wyprowadzać, nie trzeba spłacać żadnych rat. Pieniądze po prostu regularnie trafiają na konto.

Brzmi prosto. W praktyce odwrócona hipoteka jest nieco bardziej złożona, dlatego właśnie środowisko branżowe od dawna apeluje o jasne przepisy regulujące ten rynek.

Co mówią liczby? Raport ZPF za lata 2010–2025

Związek Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce opublikował raport obejmujący lata 2010–2025. Z danych wynika, że fundusze hipoteczne zrzeszone w ZPF wypłaciły seniorom łącznie 45,8 mln zł z tytułu rent dożywotnich. W samym 2025 roku było to 4,54 mln zł.

Na koniec ubiegłego roku aktywnych umów było 402 – niemal tyle samo co rok wcześniej, gdy wynosiły 403. To może oznaczać, że rynek wszedł w fazę stabilizacji po wcześniejszym wzroście.

Profil klienta i średnia wypłata

Kto korzysta z tego rozwiązania? Najczęściej osoby między 75. a 80. rokiem życia – średni wiek klienta funduszy hipotecznych wyniósł na koniec 2025 r. 76,9 roku. Biorąc pod uwagę przeciętną długość życia w Polsce, statystycznie taka osoba może pobierać rentę jeszcze przez około 11 lat.

Średnia miesięczna wypłata wyniosła w 2025 roku 941,7 zł. To niecałe 27 proc. przeciętnego dochodu rozporządzalnego na osobę. Nie jest to kwota, która zastąpi emeryturę, ale jako jej uzupełnienie – dla wielu może mieć realną wartość.

Wartość nieruchomości i geografia umów

Jeśli chodzi o nieruchomości objęte umowami, ich średnia wartość sięgnęła 480,5 tys. zł (wzrost o 2,5 proc. rok do roku), a typowy metraż to 51,5 mkw. Łącznie fundusze zarządzają nieruchomościami wartymi ponad 193 mln zł. Geograficznie dominuje województwo mazowieckie – niemal 28 proc. wszystkich umów. Dalej plasuje się województwo dolnośląskie i pomorskie.

Emerytura nie daje spokoju. Dosłownie

Raport ZPF osadza temat odwróconej hipoteki w szerszym kontekście. I trudno się temu dziwić, skoro dane z badania przeprowadzonego przez ZPF i IRG SGH w pierwszym kwartale 2026 roku są dość niepokojące: ponad 67 proc. osób, które jeszcze nie pobierają emerytury, uważa, że przyszłe świadczenie nie wystarczy im na godne życie. Co więcej – blisko 40 proc. przyznaje, że nie robi nic, żeby poprawić swoją sytuację na emeryturze.

To pokazuje skalę problemu, szczególnie że coraz więcej seniorów otrzymuje groszowe emerytury, a przeciętna emerytura wciąż nie nadąża za kosztami życia. Jednocześnie mieszkanie jest dla większości seniorów największym składnikiem majątku. Logiczne więc, że coraz częściej pojawia się pytanie, czy i jak można z niego skorzystać jeszcze za życia.

Bez regulacji rynek nie nabierze tempa

ZPF wyraźnie zaznacza, że odwrócona hipoteka w modelu sprzedażowym nie powinna być przedstawiana jako rozwiązanie problemu niskich emerytur. To jedno z narzędzi – nie panaceum. Żeby to narzędzie działało sprawnie i bezpiecznie, potrzebne są przejrzyste przepisy – tym bardziej że bankowy odwrócony kredyt hipoteczny wciąż w praktyce nie funkcjonuje.

Skala umów dożywocia w Polsce

Rynek wyraźnie tego oczekuje. W 2025 roku w Polsce zawarto blisko 20 tys. umów o dożywocie i umów podobnych, a przez ostatnią dekadę takich kontraktów podpisano łącznie niemal 150 tys. To nie jest niszowa ciekawostka. Warto jednak pamiętać, że umowa dożywocia – zwłaszcza zawierana z osobami prywatnymi – nie zawsze gwarantuje seniorowi spokojną starość pod własnym dachem.

Apel branży o przejrzyste przepisy

Jak wskazuje Marcin Czugan, prezes ZPF, standardy w obszarze dotyczącym majątku mieszkaniowego seniorów muszą być szczególnie czytelne. Chodzi zarówno o ochronę samych seniorów, jak i o budowanie zaufania do całego rynku finansowego. Bez regulacji, które ujednolicą zasady działania i zapewnią nadzór, trudno będzie mówić o transparentnym i przewidywalnym rynku.

Na razie fundusze działające w ramach ZPF stawiają na profesjonalizm i samoregulację. Ale branża jest zgodna: to za mało na dłuższą metę.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj