1. Bezprawnik -
  2. Praca -
  3. Etyczna rekrutacja? Kodeksy pracy wyjaśnia jak nie być bucem wobec potencjalnego pracownika

Etyczna rekrutacja? Kodeksy pracy wyjaśnia jak nie być bucem wobec potencjalnego pracownika

Kodeks Pracy określa precyzyjnie, jakich informacji można zażądać od potencjalnego pracownika. I nie ma wśród nich pytania o planowaną ciążę. Co zrobić, by rekrutacja była etyczna i zgodna z prawem?

Aleksandra Seń12.05.2019 10:55
Praca
Nagłówki

Nie jest jasne, czy rekruterzy nie zdają sobie sprawy z istniejących obwarowań prawnych czy po prostu wolą je ignorować. Rzecz w tym, że odpowiedni przebieg rozmowy kwalifikacyjnej buduje wizerunek firmy - niezależnie od tego, czy kandydat będzie zadowolony z jej wyniku. A wystarczy okazywać potencjalnemu pracownikowi szacunek, nie traktować go taśmowo, nie zadawać intymnych pytań i pamiętać o poinformowaniu o wyniku rekrutacji. Mniej więcej na tym polega etyczna rekrutacja.

ReklamaSamochody dostawcze PHEV już od 99 900 zł netto

Co o rekrutacji mówi Kodeks pracy?

Zacznijmy od artykułu 22.1 Kodeksu pracy.

Cel tego paragrafu jest dość prosty - by na decyzję o zatrudnieniu wpływały jedynie kwalifikacje kandydata. Jak łatwo zauważyć, wśród wymienionych elementów nie ma pytania o planowanie potomstwa ani o przekonania polityczne. Ale nie tylko ten paragraf narzuca pewne standardy. O tym samym traktuje art. 18.3a  § 1 kodeksu pracy:

Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także bez względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy

Przepisy dotyczą, jak widać, zarówno kandydatów, jak i obecnych pracowników. Co z tego wynika?

Rozwiń

Etyczna rekrutacja

Rzecz w tym, że proces rekrutacyjny tworzy swego rodzaju relację, która trochę różni się od relacji między pracodawcą a pracownikiem. Ma bowiem na celu wyeliminowanie słabych kandydatów i wyłonienie tych najlepszych, co może wiązać się z zastosowaniem nieetycznych metod. A właśnie nie powinno - i da się prowadzić rekrutację w taki sposób, by nie sfrustrować potencjalnego pracownika.

Błędy zaczynają się już na samym początku, czyli w ogłoszeniach. Mogą być na przykład podane zaniżone wymagania, by pozyskać więcej kandydatów. Potencjalny pracownik dopiero podczas rozmowy dowiaduje się, że w ogóle nie jest brany pod uwagę. Błędem jest też pomijanie informacji o wynagrodzeniu - po co zrażać kandydata niską stawką? To akurat może się zmienić - podanie informacji o wysokości wynagrodzenia może stać się obowiązkiem pracodawcy. Dodatkowy minus za miganie się od kontaktu telefonicznego bądź mailowego i ignorowanie pytań. I jeszcze - czy CV naprawdę musi zawierać zdjęcie? I czym właściwie jest "miła aparycja", pojawiająca się w ogłoszeniach? Jeśli cechy fizyczne nie mają bezpośredniego związku z danym stanowiskiem, taka wzmianka sugeruje, że pracodawca kieruje się pozazawodowymi czynnikami.
Rozwiń

Czego jeszcze nie robić?

Trzy lata temu na portalu Branża HR pojawił się artykuł o metodach rekrutacyjnych z Doliny Krzemowej. Potraktujmy te wskazówki jako przykład - czego nie robić, poszukując pracownika. Z artykułu dowiemy się, że w Dolinie Krzemowej nie rozpoczynamy rozmowy telefonicznej w wyznaczonym czasie, bo przecież pracownik ma być zawsze gotowy do pracy. Punkt szósty - "nie dawaj komfortu" - nie ma nic wspólnego z jakąkolwiek kulturą. Twórca dekalogu rekrutera z Doliny Krzemowej proponuje jeszcze wiercenie za ścianą, by zdekoncentrować kandydata.
Rozwiń
Rozwiń
Właśnie o to chodzi, by dać potencjalnemu pracownikowi komfort, pozwolić się wypowiedzieć na temat własnych kwalifikacji, rozważyć problem czy zaprezentować z najlepszej strony - rozmowa kwalifikacyjna i tak jest już wystarczającym stresem i dyskomfortem. Zamiast uruchamiać wiertarkę warto zaproponować kandydatowi szklankę wody. I pamiętać o udzieleniu informacji po skończeniu rekrutacji - nie tylko twierdzącej czy przeczącej, ale z uzasadnieniem. Nawet nieudany proces rekrutacyjny może mu bardzo pomóc w prowadzeniu kariery, a pracodawcy przygotowanie uzasadnienia w żaden sposób nie przeszkodzi.
Rozwiń

Dyskryminacja

Ale to nie wszystko - do tego dochodzi dyskryminacja, choć cytowany wyżej artykuł z kodeksu pracy jasno określa, co można brać pod uwagę podczas nawiązywania stosunku pracy. Etyczna rekrutacja wykorzystuje tylko elementy związane z doświadczeniem kandydata i jego kwalifikacjami. A jednak pytania o wyznanie czy światopogląd się pojawiają - choć nie powinny poza organizacjami wyznaniowymi. Mało tego - nie tylko rekruterzy zadają takie pytania, są także skłonni do sprawdzania przekonań kandydata w Internecie. I o ile opinie nie są wyrażane w formie hejtu, takie postępowanie jest nie tylko nieetyczne, ale też niezgodne z prawem.Dyskryminacja ma jednak więcej oblicz. Można jeszcze wskazać dyskryminację ze względu na wiek, choć pracownicy po pięćdziesiątce są coraz bardziej doceniani. Dyskryminacja dotyczy też młodych - bo wizerunek millenialsów jest jednoznacznie negatywny, są rzekomo roszczeniowy i nieumiejętni, jak mają sobie poradzić? I oczywiście do tego dochodzi dyskryminacja ze względu na płeć, związana niejednokrotnie z planowaniem rodziny przez kobietę.
Rozwiń

Etyczna rekrutacja to ogół zachowań, które prowadzą do wyrobienia pozytywnego wizerunku przedsiębiorcy w oczach kandydata - nawet jeśli nie zdobędzie stanowiska. To standardy, których wyrobienie przydałoby się także w wielu polskich przedsiębiorcach. Być może jednak okres rynku pracownika wymusi na pracodawcach zmianę nastawienia wobec kandydatów.

Dołącz do dyskusji

zobacz więcej:

HR,human resources,rekrutacja,zmiana pracy
Najnowsze
Warte Uwagi

Masz mieszkanie i niską emeryturę? Tyle renty co miesiąc dostaje przeciętnie polski senior

15.05.2026 16:31, Marek Śmigielski

„Wychowałem cię, więc mi się należy". Czy rodzice mogą żądać od dorosłego dziecka zwrotu za lata wychowania?

15.05.2026 15:43, Miłosz Magrzyk

NBP ujawnia dane o cenach mieszkań. Pierwszy taki spadek od 12 lat

15.05.2026 15:01, Marek Śmigielski

Kupujesz używany rower z OLX? Grozi ci nawet 96 120 zł kary, jeśli zapomnisz o jednej rzeczy

15.05.2026 14:11, Marcin Szermański

Hyundai TUCSON NX4 na atrakcyjny wynajem - czy oprzesz się jego supermocom?

15.05.2026 13:26, Marcin Szermański

Chiński urlop na złe samopoczucie podbija internet. To rewolucja albo sprytny PR

15.05.2026 13:12, Miłosz Magrzyk

Internauci wpadli w panikę przez puste kapsle Tymbarku. Teraz wiadomo, o co naprawdę chodziło

15.05.2026 12:30, Edyta Wara-Wąsowska

Skarbówka zaskoczyła przedsiębiorcę. Ten wydatek bez problemów wliczy w koszty firmowe

15.05.2026 11:36, Marek Śmigielski

PKO BP wchodzi tam, gdzie nie spodziewałeś się banku. To może zmienić zakupy Polaków

15.05.2026 10:42, Piotr Janus

Darmowe obiady prosto pod drzwi. W 2026 roku dostaną je tysiące seniorów

15.05.2026 9:59, Edyta Wara-Wąsowska

To może być koniec handlu, jaki znamy z Polski powiatowej. Kontrowersyjne zmiany w przepisach

15.05.2026 9:23, Mateusz Krakowski

Nawet i 100 tys. złotych kary za czerpanie wody z własnej studni. Inspektorzy są bezlitośni

15.05.2026 8:40, Edyta Wara-Wąsowska

36 miesięcy urlopu przy zachowaniu etatu. Takiego rozwiązania jeszcze nie było

15.05.2026 7:48, Marek Śmigielski

Przez kradzieże w sklepach będziemy mieć zakupy na bilet. Zobaczycie

15.05.2026 7:02, Miłosz Magrzyk

Jaki bagażnik rowerowy wybrać na rodzinne wyjazdy?

14.05.2026 16:46, Materiał Partnera Bezprawnika

Najem prywatny nie jest niewidzialny. Fiskus coraz łatwiej może sprawdzić, kto zarabia na mieszkaniu

14.05.2026 16:00, Joanna Świba

To nieprawda, że USA ma monopol na UFO. W Polsce też nie brakuje dziwnych incydentów

14.05.2026 15:09, Marcin Szermański

Zawsze przed wyjściem ze sklepu sprawdzam paragon. Dzięki temu "zyskuję" nawet kilkaset złotych miesięcznie

14.05.2026 14:22, Joanna Świba

Rodzina okradnie cię w białych rękawiczkach. Wystarczy, że ukryje darowiznę

14.05.2026 13:30, Miłosz Magrzyk

Nowy egzamin na prawo jazdy już od 1 stycznia 2027 roku. Minister komentuje

14.05.2026 12:51, Marcin Szermański

Sprawdź, kiedy warto odmówić przyjęcia mandatu. Kierowcy wzięli się już na sposób

14.05.2026 12:13, Marcin Szermański

Tłumy po wizycie Książula, a dziś problemy. "Kontrolerzy niemal mijają się w drzwiach"

14.05.2026 11:22, Mateusz Krakowski

Szef będzie musiał uważać na twój poziom stresu i samopoczucie w pracy. PIP szykuje wielką zmianę

14.05.2026 10:46, Edyta Wara-Wąsowska

Gwarantowana emerytura w nowej wysokości. MF i ZUS komentują, prace sejmowe trwają

14.05.2026 9:52, Edyta Wara-Wąsowska

„Za drogi ten hotel, który pan wybrał”. Oto jak firmy tracą pieniądze na delegacjach

14.05.2026 9:16, Aleksandra Smusz

Już w tym roku średnie wynagrodzenie osiągnie poziom 10 tys. zł. Tylko co z tego

14.05.2026 9:06, Marcin Szermański

Pracownicy nie rozumieją nowych zasad L4. I mogą mieć przez to spore problemy

14.05.2026 8:22, Edyta Wara-Wąsowska

Koniec paszportów dla każdego. MSWiA szykuje rewolucję w przyznawaniu obywatelstwa

14.05.2026 7:42, Mateusz Krakowski

Fiskus zapyta, skąd masz pieniądze. Bez tych dokumentów stracisz 75 proc. oszczędności

14.05.2026 6:55, Joanna Świba

Polska ma za dużo posłów i urzędników. Czas z tym skończyć

13.05.2026 16:41, Marcin Szermański