Jak rozliczyć wygrane u legalnego bukmachera? Przewodnik po podatkach

Dwa podatki od zakładów bukmacherskich

Opodatkowanie zakładów bukmacherskich w Polsce opiera się na dwóch odrębnych daninach. Pierwszy z nich - podatek od gier w wysokości 12% - wynika z ustawy o grach hazardowych i jest naliczany od sumy wpłaconych stawek, niezależnie od wyniku zakładu. Podatnikiem jest operator, a nie gracz. To bukmacher odprowadza tę daninę do urzędu skarbowego. W praktyce jednak ekonomiczny ciężar tego podatku jest zwykle przerzucany na klienta i uwzględniany w wartości stawki dostępnej dla gracza.

Drugi podatek to 10-procentowy zryczałtowany PIT od wygranej, który dotyczy tylko kwot powyżej ustawowego progu zwolnienia. Podstawą prawną jest art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT. Stawka ta obowiązuje nieprzerwanie od 2001 roku.

Powyżej jakiej kwoty grający u bukmachera zapłaci podatek dochodowy od wygranej?

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 6a ustawy o PIT, zwolnione od podatku są wygrane w zakładach wzajemnych, jeżeli jednorazowa wartość wygranej nie przekracza 2280 zł. Próg ten odnosi się do pojedynczej wygranej, a nie do sumy wygranych w danym okresie. Gracz, który trafi pięć zakładów po 2000 zł, nie zapłaci więc ani złotówki podatku dochodowego, ponieważ żadna z tych wygranych nie przekroczyła limitu.

Jeśli natomiast wygrana z jednego kuponu wyniesie więcej niż 2280 zł, bukmacher pobierze 10% od całej kwoty wygranej, a nie tylko od nadwyżki ponad próg. Procent od wygranej jest kalkulowany automatycznie, a gracz otrzymuje na konto środki już po potrąceniu. Czyli pewniaczki pewniaczkami, ale warto mieć z tyłu głowy strategię optymalizacyjną "byle tylko nie wygrać jednorazowo 2280,01 zł".

W tej sytuacji zawsze warte rozważenia jest dokonanie podzielenia zakładu. Załóżmy, że kapitał początkowy gracza i matematyczne szanse zdarzenia sugerują zawarcie zakładu, który przyniósłby 6000 zł jednorazowego przychodu. Świadomy swych praw konsument dokonuje dekonstrukcji takiego zakładu - stawia dokładnie to samo zdarzenie na trzech niezależnych kuponach za odpowiednio podzieloną stawkę początkową. W rezultacie potencjalna wygrana z każdego poszczególnego kuponów  zamyka się w kwocie 2000 zł. W ten w pełni legalny, zgodny z literą i duchem swobody umów sposób, aparat państwowy zostaje pozbawiony podstaw do nałożenia ryczałtu 10%, jako że żadna umowa nie wygenerowała wygranej powyżej 2280 zł.

Czy z zakładów bukmacherskich trzeba się rozliczać?

Co do zasady - nie trzeba. Bukmacher pełni rolę płatnika - pobiera podatek, odprowadza go i prowadzi ewidencję (art. 41 ust. 4 ustawy o PIT). Zgodnie z art. 45 ust. 3, przychodu opodatkowanego ryczałtem nie wykazuje się w zeznaniu rocznym, o ile podatek został prawidłowo pobrany przez płatnika. W praktyce oznacza to, że gracz legalnego bukmachera nie musi wpisywać wygranych w PIT-36 ani w żadnym innym formularzu, bo wypłata następuje już po poborze należnego ryczałtu przez płatnika.

O ile gra odbywa się u operatora z polską licencją, a ten prawidłowo pobiera należny podatek, nie musimy się martwić dodatkowymi obowiązkami. Sytuacja zmienia się w przypadku zagranicznych platform, bo tam graczowi grożą nie tylko problemy podatkowe, ale i odpowiedzialność karnoskarbowa. O tym szerzej za chwilę.

Bukmacherskie promocje „bez podatku"

Część legalnych operatorów oferuje nowym graczom promocje określane jako „gra bez podatku". W praktyce oznacza to, że bukmacher bierze na siebie koszt 12-procentowego podatku od gier - gracz obstawia więc za pełną kwotę, bez potrącenia. Tego rodzaju bonusy mają zwykle charakter czasowy (np. 30 lub 45 dni od rejestracji) albo dotyczą wybranych zakładów. Nie obejmują natomiast podatku dochodowego od wygranej, bo ten jest niezależny od promocji i pobierany zawsze, gdy kwota wygranej przekracza wspomniane już 2280 zł.

Gra u nielegalnego operatora i liczne problemy podatkowe z tym związane

Kwestia rozliczeń wygląda zupełnie inaczej w przypadku zagranicznych platform. Nielegalny (w Polsce) operator nie pełni roli płatnika w rozumieniu polskich przepisów, co oznacza, że sytuacja gracza jest prawnie nieuporządkowana - brak legalnego płatnika generuje ryzyka podatkowe i karnoskarbowe jednocześnie.

Na gruncie PIT obowiązuje ogólna reguła z art. 45 ust. 3b: gdy podatek nie został pobrany przez płatnika, podatnik sam wykazuje go w zeznaniu. Analiza licznych interpretacji dyrektora KIS i orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego wykazuje, że norma prawna sformułowana w tym przepisie (stanowiąca o obowiązku samodzielnego wykazania i odprowadzenia opodatkowania, w przypadku zawinionego lub formalnie usprawiedliwionego zaniechania ujęcia tych kwot przez płatnika) znajduje zastosowanie wyłączne i absolutnie jedyne w przestrzeni czynności w 100% obustronnie legalnych, w jakich do zaniedbania podatkowego doszło np. na tle stosunków zewnętrznych międzypaństwowych.

Wynika to z tego, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stosuje się do przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Świadome zaś zawieranie umów o zakłady wzajemne (oraz jakiekolwiek inne uczestnictwo w zorganizowanych na terytorium Polski grach losowych) z podmiotem niedysponującym polskim zezwoleniem, wydanym przez Ministra Finansów, jest aktem sprzecznym z obowiązującym prawem, a taka zawarta w internecie czy podziemnym lokalu umowa, obarczona sankcją nieważności bezwzględnej, nie rodzi żadnych legalnych skutków zobowiązaniowych cywilnych.

Co zatem nieuchronnie grozi polskiemu graczowi przyłapanemu na transferach lub wygranym portfelu nielegalnego bukmachera ze swojego laptopa w Warszawie czy Krakowie? Urząd skarbowy nie zechce od niego bynajmniej opłaty na 10 procent podatku dochodowego. Naczelnik wyspecjalizowanego Urzędu Celno-Skarbowego (w praktyce - KAS) wszczyna wtedy bardzo sprawną procedurę natury czysto administracyjnej, w której wymierza karę pieniężną z wyłącznego tytułu wzięcia udziału i czerpania uciech w grach urządzanych bez posiadanego zezwolenia publicznego.

Kara ta wyliczana jest bez uwzględnienia strat - wynosi bez wyjątku całe 100% wartości uzyskanej i zainkasowanej przez osobę wygranej i, co najistotniejsze z ekonomicznego punktu widzenia, ta sankcja nie podlega w żadnym wypadku pomniejszaniu o poniesione przez osobę wpłaty z własnej kieszeni wpłacone tytułem stawki pierwotnej (art. 89 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 89 ust. 4 pkt 5 ustawy o grach hazardowych).

Równolegle jednak udział w zagranicznej grze hazardowej może rodzić odpowiedzialność z art. 107 § 2 Kodeksu karnego skarbowego oraz art. 109 KKS. Ustawa przewiduje za to grzywnę do 120 stawek dziennych, a górna granica tej grzywny ma charakter skrajnie teoretyczny, choć sama kwota wyliczona na podstawie minimalnego wynagrodzenia sięga rzędu milionów złotych.

To jeden z argumentów za korzystaniem wyłącznie z licencjonowanych operatorów. Ich aktualną listę prowadzi Ministerstwo Finansów - wykaz jest dostępny na stronie podatki.gov.pl. Dodatkowym źródłem wiedzy są serwisy branżowe, np. legalnibukmacherzy.pl, z których wsparcia merytorycznego korzystaliśmy przy tworzeniu tego materiału.

Czy przegrane u bukmachera można odliczyć od podatku?

Jest jeszcze jedna ciekawostka, którą przy tej okazji chciałbym poruszyć. A to dlatego, że na giełdzie inwestor może pomniejszyć zysk o poniesioną stratę - to tzw. "realizowanie straty", która obniża podstawę opodatkowania podatkiem od zysków kapitałowych. Pojawia się więc naturalne pytanie: czy analogiczny mechanizm działa w zakładach bukmacherskich? Czy gracz, który w ciągu roku stracił znacznie więcej, niż wygrał, może odliczyć przegrane od podatku?

Odpowiedź jest jednoznaczna: nie. Podatek od wygranych w zakładach wzajemnych ma charakter zryczałtowany i jest pobierany od przychodu, a nie od dochodu. Art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT wprost stanowi, że podatek pobiera się „bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania". Innymi słowy - fiskusa nie interesuje, ile gracz wcześniej przegrał. Liczy się wyłącznie jednorazowa wygrana z konkretnego kuponu. Nawet jeśli ktoś w skali roku stracił na zakładach wielokrotnie więcej niż wygrał, nie może tej straty w żaden sposób uwzględnić przy rozliczeniu.

To fundamentalna różnica w porównaniu z rynkiem kapitałowym, gdzie strata z jednych transakcji pomniejsza zysk z innych. W zakładach bukmacherskich każdy kupon jest traktowany jako odrębne zdarzenie podatkowe (co, jak wyżej wskazaliśmy, ma też swoje liczne korzyści), bez możliwości kompensaty. Z perspektywy gracza oznacza to, że podatek od bukmacherki jest naliczany wyłącznie od „górki", a przegrane kupony nie mają żadnego znaczenia podatkowego.

Artykuł zawierał lokowanie strony "Legalni Bukmacherzy"

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj