Długów to ja nie chcę, ale ta nieruchomość by się przydała. Nabycie jedynie części spadku jest niemożliwe, choć są pewne wyjątki

Odrzucenie części spadku jest niedopuszczalne

Nabycie spadku to niekiedy większe problemy niż korzyści. Choć ustawodawca chroni spadkobierców poprzez instytucję dobrodziejstwa inwentarza, to jednak w przypadku sporych długów zmarłego sama świadomość ciągłej styczności z wierzycielami nie jest zbyt zachęcająca. W takiej sytuacji idealnie byłoby móc wybrać składniki majątku, które przejmiemy na własność. Czy możliwe jest odrzucenie niechcianych długów, a nabycie tylko czynnej masy spadkowej?

Niestety nie. Wynika to z ogólnej zasady prawa spadkowego, zgodnie z którą z chwilą śmierci spadkodawcy na jego następców przechodzą zarówno wszystkie prawa, jak i obowiązki majątkowe. Tym samym spadkobiercy nie mają możliwości jakiegokolwiek wyboru w zakresie składników masy spadkowej. Spadek nabywamy albo odrzucamy w całości. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy może być orzecznictwo Sądu Najwyższego.

Przy różnych tytułach dziedziczenia można spadek zarówno odrzucić jak i przyjąć

Od opisanej powyżej zasady sukcesji generalnej istnieją jednak swego rodzaju wyjątki. Takim może być sytuacja, w której spadkobierca dziedziczy spadek po zmarłym zarówno z ustawy, jak i na podstawie testamentu. Kodeks cywilny w takim przypadku daje możliwość odrzucenia spadku przypadającego na podstawie ostatniej woli zmarłego z równoczesnym przyjęciem spadku jako spadkobierca ustawowy.

Wskazanych sytuacji w praktyce nie ma jednak zbyt wiele. Chodzi bowiem głównie o takie zdarzenia, gdy spadkobierca w testamencie decyduje o dziedziczeniu w odniesieniu do jedynie części masy spadkowej. Jednocześnie w dokumencie nie ma mowy o tym, co zrobić z pozostałymi składnikami majątku. W takim przypadku przypadną one wszystkim spadkobiercom ustawowym. Jeżeli wśród nich jest osoba do dziedziczenia także w testamencie, może ona odrzucić spadek przypadający jej z tego tytułu. Wtedy całość masy spadkowej objęta będzie dziedziczeniem na mocy ustawy.

Czy możliwość wyboru działa także w drugą stronę? Zdaniem części prawników tak, jednak pogląd ten jest dość ryzykowny. W przepisach nie znajdziemy bowiem uprawnienia do odrzucenia spadku przysługującego na mocy ustawy i przyjęcia składników majątku zapisanych w testamencie.

Podstawienie i przyrost to także sposób na odrzucenie części spadku

Sytuacja, w której część spadku odrzucamy, a inną przyjmujemy może mieć też miejsce w przypadku podstawienia i przyrostu. Pierwszą z instytucji szczegółowo opisywaliśmy już na łamach Bezprawnika.

Czytaj także:

Przyrost to natomiast sytuacja, która może zdarzyć się w przypadku dziedziczenia na podstawie testamentu. Jeżeli do spadku powołanych jest kilku spadkobierców, a jeden z nich nie chce lub nie może być spadkobiercą, jego udział przypada pozostałym spadkobiercom. Warunkiem jest oczywiście brak odmiennej woli testatora.

Jeżeli zatem z jakichś przyczyn spadkobierca nie chce przyjąć części spadku przypadającego mu z podstawienia albo przyrostu, to może oświadczyć, iż odrzuca tenże udział w masie spadkowej. W odniesieniu do podstawienia uprawnienie przysługuje także w sytuacji dokładnie odwrotnej. Nie ma przeszkód, by odrzucić spadek przypadający spadkobiercy z innego tytułu przy jednoczesnym przyjęciu części przypadającej z powodu podstawienia.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj