Rewolucja w rachunkach za wodę. Spółdzielnie biją na alarm: zapłacimy więcej, nawet jeśli oszczędzamy

Spółdzielnie krytykują projekt nowelizacji. Co konkretnie im się nie podoba?

Projekt nowelizacji ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (oznaczony jako UD-48) ma już swoją historię – po raz pierwszy pojawił się w styczniu 2025 r., a w styczniu 2026 r., z drobnymi poprawkami, trafił do rządu. Od tamtej pory niewiele się dzieje, choć kolejne organizacje publikują swoje stanowiska. Jak podaje portalsamorzadowy.pl najnowsze – i dość krytyczne – przedstawił właśnie Związek Rewizyjny Spółdzielni Mieszkaniowych RP. W ocenie organizacji projekt w obecnym kształcie chroni przede wszystkim interesy przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych oraz gmin, natomiast odbiorcy usług – czyli zwykli mieszkańcy – mogą zostać z tej układanki wyłączeni.

Spór o zatwierdzanie taryf i rolę Wód Polskich

Spór dotyczy przede wszystkim dwóch kwestii. Pierwsza to zasady zatwierdzania taryf. Przypomnijmy – do 2017 r. taryfy za wodę i ścieki zatwierdzały gminy, które często same były właścicielami spółek wodociągowych. Mówiąc wprost: oceniały same siebie. Później kompetencje te przejęły Wody Polskie. Projekt nowelizacji częściowo wraca jednak do starych rozwiązań i ponownie zmienia stawki za wodę i ścieki na zasadach zbliżonych do tych sprzed reformy. Wody Polskie miałyby ingerować dopiero wtedy, gdy ceny w taryfach wzrosną o 15 proc. ponad średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług. Zdaniem ZRSM ten próg jest po prostu zbyt wysoki – i to szczególnie teraz, gdy inflacja jest znacznie niższa niż w momencie rozpoczynania prac nad ustawą.

Co ciekawe, na początku 2025 r. w projekcie był zapis, który spółdzielnie oceniały pozytywnie – uzgodnienie taryfy z regulatorem miało być wymagane także wtedy, gdy wzrost cen przekraczał poziom inflacji. Podczas prac w Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego ten fragment jednak usunięto. W efekcie opłaty za wodę i ścieki mogą rosnąć szybciej, niż początkowo planowano.

Taryfa progresywna w blokach. Mieszkańcy mogą zapłacić więcej, mimo że oszczędzają wodę

Druga sporna kwestia to taryfa progresywna, czyli system, w którym im więcej wody się zużywa, tym wyższa stawka za metr sześcienny. W teorii brzmi to rozsądnie – ma zachęcać do oszczędzania. W praktyce, jak zauważa Związek, w blokach może to działać zupełnie inaczej, niż zakładał ustawodawca. Powód jest dość prozaiczny: projekt przewiduje ustalanie poziomów bazowych i ponadbazowych dla całego budynku, a nie dla pojedynczych mieszkań.

Wspólne rozliczenie i ryzyko konfliktów między lokatorami

Co to oznacza? Jeśli w bloku mieszka kilka rodzin z dużymi gospodarstwami domowymi, które zużywają sporo wody, to ich zużycie „ciągnie" w górę całe rozliczenie – a wyższe stawki mogą objąć również tych lokatorów, którzy z wody korzystają oszczędnie. Trudno też nie zauważyć, że taki sposób rozliczania może rodzić konflikty pomiędzy mieszkańcami a zarządcami nieruchomości; dodatkowo będzie to spore wyzwanie administracyjne. Problem dotyczy zresztą szerszej kwestii rozliczania zużycia mediów w budynkach wielorodzinnych, która od lat budzi spory.

Postulaty ZRSM: niższy próg i rezygnacja z progresji

ZRSM ma kilka konkretnych postulatów. Po pierwsze – obniżenie progu, po którego przekroczeniu konieczna byłaby kontrola taryf przez Wody Polskie. Według związku wystarczyłoby uzależnić ten obowiązek wyłącznie od wskaźnika inflacji, bez podwyższania go o 15 proc. Po drugie – całkowite zrezygnowanie z taryfy progresywnej. Czy te postulaty zostaną wzięte pod uwagę? Trudno powiedzieć – na razie projekt utknął gdzieś między rządem a kolejnymi stanowiskami branży i samorządów.

Wiele wskazuje jednak na to, że dyskusja o cenach wody jeszcze długo nie ucichnie, zwłaszcza w kontekście prognoz, według których czynsze w spółdzielniach wyższe nawet o 20 proc. mają być już w 2026 roku. Dla wielu mieszkańców kolejne podwyżki czynszu – tym razem napędzane także rachunkami za wodę – mogą okazać się trudne do udźwignięcia.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj