Dostałeś przez pomyłkę wyższą wypłatę? Niektórzy pracodawcy myślą, że mogą potrącić nadpłatę z przyszłego wynagrodzenia. Wyjaśniamy, czy tak można

Bezpodstawne wzbogacenie

Jeżeli kosztem innej osoby, poprzez jej nieuwagę lub pomyłkę wzbogacimy się, to nie stajemy się automatycznie "wygrani", a druga strona nie staje się "frajerem", który poniósł stratę przez głupotę.

Polskie prawo cywilne stoi na straży uczciwości i przewiduje, że - co do zasady - każde przesunięcie majątkowe musi mieć swoistą podstawę, zwaną causa. Tak też otrzymanie przelewu, wysłanego przez pomyłkę, zobowiązuje nas do zwrotu kwoty, którą otrzymaliśmy jako nieuprawnieni.

Oczywiście nie bierze się to z nikąd. Jednym z ustawowych źródeł powstawania zobowiązań jest bezpodstawne wzbogacenie.

Artykuł 405 Kodeksu cywilnego definiuje tę instytucję

W tym wypadku wydanie korzyści w naturze oznacza wydanie przedmiotu wzbogacenia, czyli - przykładowo - pieniędzy, bądź rzeczy.

Zbyt duża wypłata

Szczęśliwie dla pracowników, w przypadku przelewanego wynagrodzenia, przepisy i orzecznictwo wydają się działać na ich korzyść. Ogólne założenia są takie, że pracownik w przypadku nieznacznie większej wypłaty, niż wynikałoby to z umowy z pracodawcą, mógłby domniemywać, że został wynagrodzony - przykładowo - premią. Również poziom skomplikowania czynności księgowych może dla przeciętnego pracownika być niezrozumiały.

Orzecznictwo Sądu Najwyższego również na to wskazuje. Wyrok z 9 stycznia 2007 r. (II PK 138/06) i wyrok z 8 czerwca 2010 r. (I PK 31/10) pokazują, że:

Wspomniany wyżej przepis stanowi tak:

Pracownik najczęściej tak dysponuje zarobionymi pieniędzmi, że faktycznie wzbogacony nie jest.

Z kolei przepisy prawa pracy niezwykle ograniczają możliwości pracodawcy w zakresie potrąceń, tym samym nie może on w tym wypadku dokonać żadnego potrącenia nadpłaty z kolejnego wynagrodzenia pracownika bez jego wyraźnej i pisejnej zgody.