Nowe zasady badań medycyny pracy. Pracownicy biurowi nic nie zauważą, fizyczni — owszem

Badania medycyny pracy — wstępne, okresowe i kontrolne — to obowiązek wynikający z art. 229 Kodeksu pracy. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Pracownik z kolei nie może odmówić poddania się takim badaniom.

Elektronizacja orzeczeń — najważniejsza zmiana od 17 kwietnia 2026

Najważniejsza zmiana to pełna elektronizacja orzeczeń lekarskich. Od tego dnia lekarze medycyny pracy wystawiają orzeczenia wyłącznie w formie elektronicznej, podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym. Orzeczenia są automatycznie przekazywane do systemu e-zdrowie (P1) i dostępne zarówno dla pracownika (przez Internetowe Konto Pacjenta), jak i dla pracodawcy (przez moduł e-PUE).

Papierowe orzeczenia wystawione przed 17 kwietnia pozostają ważne do końca ich ważności. Nie trzeba ich zamieniać na elektroniczne. Ale każde nowe badanie od tego dnia będzie generowało już wyłącznie dokument cyfrowy.

Rozszerzony zakres badań wstępnych i okresowych

Druga zmiana dotyczy zakresu badań wstępnych i okresowych badań lekarskich dla niektórych stanowisk pracy. Nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia rozszerza listę czynników szkodliwych i uciążliwych, przy których wymagane są dodatkowe badania specjalistyczne — w tym badania psychologiczne dla osób pracujących na wysokości, przy maszynach w ruchu i w narażeniu na wibracje.

Kogo dotyczą dłuższe badania

Dla większości pracowników biurowych zmiana nie będzie odczuwalna — standardowy zakres badań (wzrok, ciśnienie, ogólna ocena stanu zdrowia) pozostaje bez zmian. Dłuższe i bardziej szczegółowe badania czekają pracowników fizycznych w branżach budowlanej, transportowej i produkcyjnej.

Obowiązki pracodawcy po 17 kwietnia

Pracodawca musi zapewnić, że skierowanie na badania medycyny pracy jest wystawione prawidłowo — ze wskazaniem stanowiska, czynników szkodliwych i uciążliwych oraz warunków pracy. Od 17 kwietnia skierowanie może być wystawione elektronicznie (choć papierowe też jest akceptowane w okresie przejściowym do końca 2026 roku). To kolejny przejaw odpowiedzialności, jaką prawo nakłada na firmy w zakresie dbania o zdrowie pracowników.

Koszty badań i wynagrodzenie za czas nieobecności

Pracodawca ponosi koszty badań — art. 229 § 6 KP wyraźnie stanowi, że badania lekarskie przeprowadza się na koszt pracodawcy. Pracownik ma prawo do wolnego na czas okresowych badań lekarskich oraz do wynagrodzenia, jeśli odbywają się w godzinach pracy, a także do zwrotu kosztów dojazdu.

Tryb odwoławczy bez istotnych zmian

Pracownik lub pracodawca niezadowolony z treści orzeczenia lekarskiego ma prawo do odwołania w terminie 7 dni od otrzymania orzeczenia. Odwołanie składa się za pośrednictwem lekarza, który wydał orzeczenie, do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy. Ponowne badanie i nowe orzeczenie są ostateczne. Nowe przepisy nie zmieniają tego trybu — jedynie forma odwołania może być elektroniczna.

Cyfryzacja ochrony zdrowia — kierunek zmian

Wprowadzane zmiany w medycynie pracy wpisują się w trend cyfryzacji systemu ochrony zdrowia — po e-receptach, e-skierowaniach i e-zwolnieniach, teraz elektronizacji podlegają orzeczenia medycyny pracy.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj