Znany lek znika z refundacji. Zamiast 3,20 zł pacjenci zapłacą pełną cenę

Jak działa system refundacji leków w Polsce

Lista leków refundowanych jest aktualizowana przez Ministra Zdrowia — obecnie co trzy miesiące. Decyzje o wpisaniu lub wykreśleniu leku z listy opierają się na rekomendacji Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) oraz negocjacjach cenowych z producentem. Lek może zostać wykreślony z kilku powodów: brak porozumienia cenowego z producentem, pojawienie się tańszych odpowiedników, zmiana wskazań medycznych, wycofanie leku z rynku lub — jak w przypadku Pradaxy — wniosek samego podmiotu odpowiedzialnego.

Pradaxa znika z listy leków bezpłatnych dla 65+

W przypadku Pradaxy sytuacja jest specyficzna: lek nie wypadł z refundacji w ogóle, ale został wyłączony z wykazu D2 — listy leków bezpłatnych dla osób po 65. roku życia. Dla seniorów, którzy dotąd odbierali go z apteki bez opłaty, oznacza to powrót do standardowej odpłatności. Ministerstwo Zdrowia zaznacza jednak, że pacjenci nie zostają bez alternatywy — na liście D2 pozostaje 13 innych produktów z tą samą substancją czynną (dabigatranem), które nadal są bezpłatne dla seniorów.

Signifor bez refundacji w programie lekowym

Znacznie trudniejsza jest sytuacja pacjentów leczonych Signiforem. Z dniem 31 marca 2026 r. upłynął termin obowiązywania decyzji o refundacji tego leku w ramach programu B.118 dotyczącego leczenia choroby Cushinga. Dla chorych na tę rzadką chorobę endokrynologiczną oznacza to, że terapia pasyreotydem przestaje być finansowana ze środków publicznych — a ceny leku idą w dziesiątki tysięcy złotych miesięcznie.

Co może zrobić pacjent, któremu wypadł lek z refundacji

Po pierwsze — sprawdzić, czy lek rzeczywiście wypadł z refundacji, czy tylko zmieniły się wskazania albo kategoria dostępności (tak jak w przypadku Pradaxy i wykazu 65+). Bywa, że lek pozostaje refundowany, ale tylko dla węższej grupy chorych. Aktualną listę leków refundowanych znajdziesz na stronie Ministerstwa Zdrowia.

Rozmowa z lekarzem i zmiana na zamiennik

Po drugie — porozmawiać z lekarzem o zamiennikach. Większość leków ma odpowiedniki generyczne zawierające tę samą substancję czynną. W przypadku Pradaxy lekarz może po prostu wystawić receptę na inny produkt z dabigatranem, pozostający na liście bezpłatnej dla seniorów. Dziś wszystkie recepty elektroniczne widoczne są na Internetowym Koncie Pacjenta, więc zmiana preparatu nie wymaga kolejnej wizyty w gabinecie — lekarz prowadzący może wystawić nową e-receptę zdalnie.

Recepta farmaceutyczna w nagłej sytuacji

Jeśli akurat skończył Ci się lek, a kontakt z lekarzem prowadzącym nie jest możliwy (wieczór, weekend, wyjazd), w wyjątkowych sytuacjach pomocna bywa recepta farmaceutyczna — farmaceuta z Prawem Wykonywania Zawodu może wystawić ją na jedno najmniejsze opakowanie leku w przypadku zagrożenia zdrowia pacjenta. Taki lek jest jednak pełnopłatny.

Ratunkowy dostęp do technologii medycznej (RDTL)

Dla pacjentów z ciężkimi chorobami — a do tej kategorii z pewnością kwalifikuje się choroba Cushinga — istnieje mechanizm RDTL (ratunkowy dostęp do technologii lekowej). Umożliwia refundację leku nieumieszczonego na standardowej liście, w indywidualnej procedurze. Wniosek składa lekarz prowadzący do NFZ, wskazując, że standardowe leczenie zawiodło lub nie jest dostępne. Decyzja jest wydawana w ciągu 14 dni w sprawach pilnych. To realna ścieżka dla chorych na Cushinga, którzy dotąd leczyli się Signiforem.

Program lekowy NFZ — dla najdroższych terapii

Niektóre leki dostępne są w ramach tzw. programów lekowych NFZ — szczególnie drogie leki stosowane w onkologii, chorobach autoimmunologicznych czy rzadkich. Kwalifikacja do programu odbywa się w specjalistycznych ośrodkach. Lek jest wtedy bezpłatny dla pacjenta — pod warunkiem, że pacjent ma aktywne ubezpieczenie zdrowotne. Osoby bez tytułu do ubezpieczenia mogą skorzystać z dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ, co w przypadku poważnej choroby i kosztownego leczenia bywa rozwiązaniem nie do przecenienia.

Odwołanie od decyzji MZ o wykreśleniu leku

Bezpośrednie odwołanie od decyzji Ministra Zdrowia o wykreśleniu leku z listy nie przysługuje pacjentowi indywidualnie — stroną w postępowaniu jest producent leku. Natomiast pacjent, któremu odmówiono refundacji w konkretnej sprawie, może złożyć zażalenie do dyrektora oddziału wojewódzkiego NFZ, a następnie skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Prawa pacjenta w leczeniu przewlekłym

Zgodnie z ustawą o prawach pacjenta każdy ma prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej. Karta praw pacjenta gwarantuje dostęp do godnej opieki zdrowotnej, informacji o stanie zdrowia oraz wyboru metody leczenia zgodnej z aktualną wiedzą medyczną. Jeśli masz ciężką chorobę, a zalecany lek został skreślony z listy refundacyjnej, skonsultuj się z lekarzem prowadzącym o możliwościach RDTL lub alternatywnego leczenia.

Co zrobić teraz — praktyczne kroki

Nie przerywaj leczenia na własną rękę. Przerwa w terapii wielu chorób przewlekłych — szczególnie takiej jak leczenie przeciwzakrzepowe dabigatranem u pacjentów z migotaniem przedsionków — może skończyć się udarem lub inną poważną konsekwencją zdrowotną. Umów wizytę u lekarza prowadzącego i omów opcje: kontynuacja leku na własny koszt, zmiana na refundowany zamiennik, wniosek o RDTL, przejście do programu lekowego. W sporach z NFZ i placówkami medycznymi bezpłatnej pomocy udziela Rzecznik Praw Pacjenta — infolinia 800 190 590 działa od poniedziałku do piątku.

Obserwuj nas w Google Discover

Podobają Ci się nasze treści?

Google Discover

Obserwuj